Pietruszka wywodzi się z basenu Morza Śródziemnego, ale rozpowszechniła się mocno na świecie. Jest wykorzystywana w wielu ludowych metodach leczenia (często w zupełnie różnych celach w odległych od siebie regionach).

Mimo szerokiego wykorzystania pietruszki w medycynie ludowej stosunkowo niewiele przeprowadzono badań, które potwierdzałyby te tradycyjne działania u ludzi.
Mamy za to spory zestaw badań na zwierzętach i badań laboratoryjnych na komórkach.

Z pietruszki wyizolowano co najmniej kilkadziesiąt związków z różnych grup o wielorakim działaniu. Największe nadzieje budzi apigenina, związek o działaniu przeciwutleniającym i antynowotworowym.

Działanie pietruszki wykazane w badaniach naukowych u ludzi

Pietruszka jest antyoksydantem

Przeprowadzono eksperyment [1], w którym sprawdzono, jak zadziała suplementacja pietruszki u osób stosujących dietę ubogą we flawony roślinne i antyoksydanty. Dieta taka wiąże się ze zwiększonym stresem oksydacyjnym i uszkodzeniem struktur komórkowych przez wolne rodniki. Suplementacja pietruszki istotnie poprawiła aktywność enzymów odpowiadających za usuwanie wolnych rodników, takich jak reduktaza glutationowa i dysmutaza nadtlenkowa w krwinkach czerwonych.

 

Działanie pietruszki obserwowane u zwierząt oraz w badaniach na komórkach i narządach

Działanie metaboliczne pietruszki

  • Liście pietruszki zmniejszają stężenie glukozy we krwi, czyli działają przeciwcukrzycowo [2-5, 27].
  • Liście pietruszki chronią wątrobę przed uszkodzeniem toksycznym, a ekstrakt z pietruszki może nawet odwracać zmiany w wątrobie spowodowane jej stłuszczeniem [2, 3, 26, 30].

Działanie pietruszki na serce i naczynia

  • Pietruszka chroni ściany aorty i komórki serca przed uszkodzeniem wywoływanym przez wolne rodniki [5].
  • Wyciąg z pietruszki ma właściwości obniżające ciśnienie tętnicze, zwalnia czynność serca i zmniejsza siłę skurczów [11].
  • Związki z pietruszki mogą silnie hamować agregację i adhezję płytek krwi [33].

Działanie pietruszki na przewód pokarmowy

  • Wyciąg z nasion pietruszki ma działanie rozkurczające jelita [6].
  • Wyciąg z pietruszki ochrania ścianę żołądka i hamuje rozwój wrzodów [7].
  • Wyciąg z nasion pietruszki działa przeczyszczająco, zwiększając zawartość wody w jelitach [8].

Działanie pietruszki na jądra

  • Pietruszka chroni jądra przed uszkodzeniem spowodowanym mykotoksyną pleśniową: zwiększa stężenie testosteronu i poprawia parametry nasienia, takie jak ilość plemników i ich ruchliwość [9].

Działanie pietruszki związane z hormonami kobiecymi

  • Liście pietruszki zawierają fitoestrogeny, czyli substancje przypominające działanie hormonów kobiecych – estrogenów. Wykazano, że po podaniu doustnym ekstraktu z liści i łodyg pietruszki można zaobserwować zmiany w macicy typowe dla działania estrogenów [10].
  • Ekstrakt z pietruszki zapobiega osteoporozie wywoływanej sterydami, natomiast apigenina zapobiega utracie masy kostnej wywoływanej niedoborem estrogenów [25, 32].

Działanie pietruszki na bakterie i grzyby

  • Wyciągi z pietruszki działają przeciwbakteryjnie na bakterie chorobotwórcze: pałeczki jelitowe (E. coli), pałeczki ropy błękitnej, przecinkowce, listerie, gronkowca złocistego i salmonellę, a nawet erwinie (bakterie powodujące gnicie roślin) [12-16].
  • Wyciąg z pietruszki działa przeciwgrzybiczo na grzyby Fusarium culmorum, Rhizoctonia solani, Penicillium ochrochloron i Trichoderma viride [16, 17].

Antynowotworowe działanie pietruszki

  • Apigenina uzyskiwana z pietruszki ma właściwości antyrakowe – wykazano, że hamuje rozwój raka prostaty, raka jamy ustnej, raka skóry, brodawczaka, raka jelita grubego, raka piersi, raka trzustki, raka kosmówki [20, 21, 23, 28].
  • Apigenina może hamować powstawanie nowotworu i jego progresję, indukować apoptozę i autofagię komórek nowotworowych i zmniejsza ich zdolność do tworzenia przerzutów [21].
  • Olejek z pietruszki ochronił serce i wątrobę przed uszkodzeniem spowodowanym cisplatyną, silnym lekiem przeciwnowotworowym i może okazać się skutecznym sposobem leczenia takiego uszkodzenia narządów w czasie chemioterapii [22].

Inne ciekawe działania pietruszki

  • Olejek z pietruszki ma właściwości komarobójcze [24].
  • Sok z pietruszki neutralizował szkodliwe działanie metalu ciężkiego (kadmu) na rozwój płodu i osłabiał jego toksyczne działanie na mózg [29].

Zamiast podsumowania: tradycyjne zastosowania pietruszki w medycynie ludowej różnych krajów

Mądrość ludowa czasem wyprzedza badania naukowe (a czasem jest wyrazem głębokiej wiary w moc danego ziela, której to wiary żadne badania naukowe nie wzruszą).
Jeśli chodzi o pietruszkę, tradycyjna medycyna ludowa wykorzystuje ją [18]:

  • w Iranie – jako środek przeciwbakteryjny, rozkurczający jelita, uspokajający, przeciwzapalny (w zapaleniu ucha, skóry, w katarze), w leczeniu dolegliwości pokarmowych, przykrego zapachu z ust, w kamicy nerkowej i w zaburzeniach miesiączkowania, w chorobach oczu;
  • w Turcji – na nadciśnienie, cholesterol, cukrzycę, w celu ochrony wątroby;
  • w Maroko – na nadciśnienie, cukrzycę, choroby serca, choroby nerek, wypryski skórne, krwawienia z nosa, bóle krzyża, zaburzenia miesiączkowania, kamicę nerkową;
  • w Hiszpanii – w zapaleniu prostaty, na cukrzycę, niedokrwistość, nadciśnienie, ból, łysienie, dnę moczanową, zaparcia, bóle zębów oraz jako środek poronny;
  • we Włoszech – jako środek na poronienie;
  • w Serbii – w chorobach dróg moczowych, w zatrzymaniu płynów i zakażeniach układu moczowego;
  • w Peru – na wzdęcia oraz w leczeniu zapalenia błony śluzowej żołądka.

 

Piśmiennictwo

1. Nielsen SE, Young JF, Daneshvar B, et al. Effect of parsley (Petroselinum crispum) intake on urinary apigenin excretion, blood antioxidant enzymes and biomarkers for oxidative stress in human subjects. Br J Nutr 1999; 81(6): 447-455.
2. Bolkent S, Yanardag R, Ozsoy-Sacan O, et al. Effects of parsley (Petroselinum crispum) on the liver of diabetic rats: a morphological and biochemical study. Phytother Res 2004; 18(12): 996-999.
3. Ozsoy-Sacan O, Yanardag R, Orak H, et al. Effects of parsley (Petroselinum crispum) extract versus glibornuride on the liver of streptozotocin-induced diabetic rats. J Ethnopharmacol 2006; 104(1-2): 175-181.

4. Yanardağ R, Bolkent S, Tabakoğlu-Oğuz A, et al. Effects of Petroselinum crispum extract on pancreatic B cells and blood glucose of streptozotocin-induced diabetic rats. Biol Pharm Bull 2003; 26(8): 1206-1210.

5. Sener G, Acan O, Yanardak R, et al. Effects of parsley (petroselinum crispum) on the aorta and heart of stz induced diabetic rats. Plant Food Hum Nutr 2003; 58(3): 1-7.
6. Moazedi AA, Mirzaie DN, Seyyednejad SM, et al. Spasmolytic effect of Petroselinum crispum (Parsley) on rat’s ileum at different calcium chloride concentrations. Pak J Biol Sci 2007; 10(22): 4036-4042.
7. Al-Howiriny T, Al-Sohaibani M, El-Tahir K, et al. Prevention of experimentally-induced gastric ulcers in rats by an ethanolic extract of „Parsley” Petroselinum crispum. Am J Chin Med 2003; 31(5): 699-711.
8. Kreydiyyeh SI, Usta J, Kaouk I, et al. The mechanism underlying the laxative properties of Parsley extract. Phytomedicine 2001; 8(5): 382-388.
9. Abdel-Wahhab MA, Abbes S, Salah-Abbes JB, et al. Parsley oil protects against Zearalenone-induced alteration in reproductive function in male mice. Toxicol Lett 2006; 164: S266.
10. Yoshikawa M, Uemura T, Shimoda H, et al. Medicinal foodstuffs. XVIII. Phytoestrogens from the aerial part of Petroselinum crispum MIll. (Parsley) and structures of 6″-acetylapiin and a new monoterpene glycoside, petroside. Chem Pharm Bull 2000; 48(7): 1039-1044.

11. Brankovic S, Djosev S, Kitic D, et al. Hypotensive and negative chronotropic and inotropic effects of the aqueous and ethanol extract from parsley leaves. J Clin Lipidol 2008; 2(5) (Suppl 1): S191, S408.
12. Wong PYY, Kitts DD. Studies on the dual antioxidant and antibacterial properties of parsley (Petroselinum crispum) and cilantro (Coriandrum sativum) extracts. Food Chem 2006; 97(3): 505-515.
13. Aljanaby AAJJ. Antibacterial activity of an aqueous extract of Petroselinum crispum leaves against pathogenic bacteria isolated from patients with burns infections in Al-najaf Governorate, Iraq. Res Chem Intermed 2013; 39 (8): 3709-3714.
14. Manderfield MM, Schafer HW, Davidson PM, et al. Isolation and identification of antimicrobial furocoumarins from parsley. J Food Protect 1997; 60(1): 72-77.

15. Microb Pathog. 2016 Jan;90:13-21. Chemical composition and antibiofilm activity of Petroselinum crispum and Ocimum basilicum essential oils against Vibrio spp. strains. Snoussi M, Dehmani A, Noumi E, Flamini G, Papetti A.
16. Genet Mol Res. 2016 Jul 29;15(3). Antifungal and antibacterial activities of Petroselinum crispum essential oil. Linde GA, Gazim ZC, Cardoso BK, Jorge LF, Tešević V, Glamoćlija J, Soković M, Colauto NB.
17. Ojala T, Remes S, Haansuu P, et al. Antimicrobial activity of some coumarin containing herbal plants growing in Finland. J Ethnopharmacol 2000; 73(1): 299-305.
18. Parsley: a review of ethnopharmacology, phytochemistry and biological activities. Mohammad Hosein Farzaei, Zahra Abbasabadi, Mohammad Reza Shams Ardekani, Roja Rahimi, Fatemeh Farzaei. J Tradit Chin Med. 2013 Dec;33(6):815-26.

19. PLoS One. 2017 Apr 25;12(4):e0175558. Apigenin inhibits TNFα/IL-1α-induced CCL2 release through IKBK-epsilon signaling in MDA-MB-231 human breast cancer cells.
Bauer D, Redmon N, Mazzio E, Soliman KF.
20. Balkan Med J. 2017 Jan;34(1):53-59. Petroselinum Crispum is Effective in Reducing Stress-Induced Gastric Oxidative Damage. Akıncı A, Eşrefoğlu M, Taşlıdere E, Ateş B.

21. J Cancer Prev. 2016 Dec;21(4):216-226. Role of Apigenin in Cancer Prevention via the Induction of Apoptosis and Autophagy. Sung B, Chung HY, Kim ND
22. Biomed Pharmacother. 2017 Feb;86:482-491. Ameliorative effect of parsley oil on cisplatin-induced hepato-cardiotoxicity: A biochemical, histopathological, and immunohistochemical study. Abdellatief SA, Galal AA, Farouk SM, Abdel-Daim MM.
23. Anticancer Res. 2017 Jan;37(1):95-102. The Effects of Petroselinum Crispum on Estrogen Receptor-positive Benign and Malignant Mammary Cells (MCF12A/MCF7).
Schröder L, Koch J, Mahner S, Kost BP, Hofmann S, Jeschke U, Haumann J, Schmedt J, Richter DU.
24. Environ Sci Pollut Res Int. 2016 Dec;23(23):23994-24008. Antimosquito property of Petroselinum crispum (Umbellifereae) against the pyrethroid resistant and susceptible strains of Aedes aegypti (Diptera: Culicidae). Intirach J, Junkum A, Lumjuan N, Chaithong U, Jitpakdi A, Riyong D, Wannasan A, Champakaew D, Muangmoon R, Chansang A, Pitasawat B.
25. BMC Complement Altern Med. 2016 Jun 2;16:165. Antiosteoporotic effect of Petroselinum crispum, Ocimum basilicum and Cichorium intybus L. in glucocorticoid-induced osteoporosis in rats. Hozayen WG, El-Desouky MA, Soliman HA, Ahmed RR, Khaliefa AK.

26. J Intercult Ethnopharmacol. 2016 Jan 27;5(1):65-71. Hepatoprotective effects of parsley, basil, and chicory aqueous extracts against dexamethasone-induced in experimental rats. Soliman HA, El-Desouky MA, Hozayen WG, Ahmed RR, Khaliefa AK.

27. J Diabetes Res. 2016;2016:8408326. Antidiabetic and Antioxidant Impacts of Desert Date (Balanites aegyptiaca) and Parsley (Petroselinum sativum) Aqueous Extracts: Lessons from Experimental Rats. Abou Khalil NS, Abou-Elhamd AS, Wasfy SI, El Mileegy IM, Hamed MY, Ageely HM.

28. J Cell Physiol. 2016 Dec;231(12):2690-9. Apigenin Reduces Survival of Choriocarcinoma Cells by Inducing Apoptosis via the PI3K/AKT and ERK1/2 MAPK Pathways. Lim W, Park S, Bazer FW, Song G.

29. Oxid Med Cell Longev. 2016;2016:2646840. Protective Effect of Parsley Juice (Petroselinum crispum, Apiaceae) against Cadmium Deleterious Changes in the Developed Albino Mice Newborns (Mus musculus) Brain.
Allam AA, Maodaa SN, Abo-Eleneen R, Ajarem J.
30. Behav Brain Funct. 2016 Feb 4;12(1):6. Effect of parsley (Petroselinum crispum, Apiaceae) juice against cadmium neurotoxicity in albino mice (Mus musculus).
Maodaa SN, Allam AA, Ajarem J, Abdel-Maksoud MA, Al-Basher GI, Wang ZY.
31. Bratisl Lek Listy. 2015;116(9):547-53. Petroselinum crispum extract attenuates hepatic steatosis in rats fed with fructose enriched diet. Nair VY, Balakrishanan N, Antony Santiago JV.
32. Cytotechnology. 2015 Mar;67(2):357-65. Apigenin inhibits osteoblastogenesis and osteoclastogenesis and prevents bone loss in ovariectomized mice. Goto T, Hagiwara K, Shirai N, Yoshida K, Hagiwara H.
33. J Complement Integr Med. 2012 Aug 10;9:Article 19. Flavonoids purified from parsley inhibit human blood platelet aggregation and adhesion to collagen under flow. Gadi D, Bnouham M, Aziz M, Ziyyat A, Legssyer A, Bruel A, Berrabah M, Legrand C, Fauvel-Lafeve F, Mekhfi H.

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s