Cukrzyca, nerki, zaparcie: probiotyk

Na podstawie: Ikeda F, Sato J, Yoshii H, Sugawara M, Satoh H, Sugawara Y, Uzawa H, Sugimoto D, Muto R, Nishida Y, Watada H. Efficacy of probiotics (Bifidobacterium bifidum G9-1) in patients with type 2 diabetes mellitus and chronic kidney disease complicated by constipation: An exploratory, multicenter, open-label, single-arm study (BIRDIE study). J Diabetes Investig. 2026 Mar;17(3):470-482. doi: 10.1111/jdi.70236. Epub 2026 Jan 8. PMID: 41504339; PMCID: PMC12950917.

Niedawne badanie sugeruje, że Bifidobacterium bifidum G9-1 może być skutecznym i bezpiecznym wsparciem w leczeniu zaparć u pacjentów z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek, bez negatywnego wpływu na glikemię i funkcję nerek. Jednak z powodu braku grupy placebo i małej liczby pacjentów wyniki należy traktować jako hipotezę do weryfikacji w dalszych badaniach.

Na czym polegało badanie?

To oryginalne badanie kliniczne oceniające skuteczność probiotyku Bifidobacterium bifidum G9-1 w leczeniu zaparcia u pacjentów z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek. Jest to grupa szczególnie trudna, bo zaparcie jest tu częstym problemem zdrowotnym, a jednocześnie niewiele badań dotyczy jego leczenia w tej konkretnej populacji.

Cel badania

Czy Bifidobacterium bifidum poprawia formę stolca u pacjentów z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek, cierpiących na zaparcie?

Jak przeprowadzono badanie?

• Typ: wieloośrodkowe, otwarte (open-label), jednoramienne (single-arm) – wszyscy pacjenci otrzymywali probiotyk, nie było grupy placebo.
• Liczba pacjentów: 30.
• Interwencja: Bifidobacterium bifidum G9-1 przez 12 tygodni.
• Główny punkt końcowy: odsetek pacjentów z prawidłową formą stolca (skala Bristol 3,5-4,5).

Co wykazano?

Parametr	Wynik
Prawidłowa forma stolca (12. tydz.)	44,8% vs 3,3% na początku (P = 0,002) – istotna poprawa
Mediana skali Bristol	+0,6 w 6. tyg., +0,5 w 12. tyg. (istotna zmiana)
Częstość wypróżnień	+0,2/dzień do 6. tyg.
Objawy żołądkowo-jelitowe (GSRS)	Istotne zmniejszenie nasilenia bólu brzucha, niestrawności
Objawy brzuszne	Istotne zmniejszenie parcia, niepełnego wypróżnienia, wzdęć, dyskomfortu
Hemoglobina glikowana (HbA1c)	Bez istotnych zmian
eGFR (funkcja nerek)	Bez istotnych zmian
Albuminuria	Istotne zmniejszenie w 6. tyg.

Interpretacja

Pozytywy:

• Probiotyk poprawił formę stolca, częstość wypróżnień i jakość życia.
• Nie pogorszył kontroli cukrzycy (HbA1c stabilna) ani funkcji nerek (eGFR stabilne) – to ważne, bo pacjenci z cukrzycową chorobą neek są wrażliwi na wszelkie interwencje.
• Dodatkowo zaobserwowano redukcję albuminurii – potencjalnie korzystny sygnał nefroprotekcyjny, ale wymagający potwierdzenia w kolejnych badaniach.

Ograniczenia badania

1. Brak grupy kontrolnej (placebo) – to najpoważniejsze ograniczenie. Bez placebo nie można wykluczyć efektu placebo ani regresji do średniej (objawy zaparcia często samoistnie fluktuują).
2. Mała próba – wyniki mogą być przypadkowe, niska moc statystyczna.
3. Otwarte badanie – pacjenci wiedzieli, że przyjmują probiotyk, co może zawyżać zgłaszane korzyści.
4. Jednoramienne – nie można porównać z innymi metodami leczenia.
5. Krótki okres obserwacji (12 tygodni) – brak danych o trwałości efektu.
6. Brak informacji o diecie, lekach przeczyszczających, innych lekach – są to ważne czynniki zakłócające.

Co to oznacza w praktyce?

• Nie można jeszcze mówić o zmianie standardu leczenia na podstawie tego badania – to zbyt wczesny, wstępny sygnał.
• Wyniki uzasadniają przeprowadzenie większego, randomizowanego, kontrolowanego placebo badania w tej populacji.
• Jeśli takie badanie potwierdzi wyniki, B. bifidum G9-1 może stać się bezpieczną opcją wspomagającą u pacjentów z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek, u których leki przeczyszczające są problematyczne.
• Opisywana interwencja nie zastępuje jeszczce standardowego postępowania (dieta, błonnik, hydratacja, leki przeczyszczające).