Dla oczu, z Dalekiego Wschodu

Suplementacja wyciągiem z wąkrotki azjatyckiej (C. asiatica, gotu kola) poprawiła stan plamki żółtej, co wskazuje, że może być korzystną interwencją dietetyczną ukierunkowaną na zdrowie dna oka. Takie są rezultaty badania przeprowadzonego przez naukowców z Korei Płd. we współpracy z firmą biotechnologiczną Genencell. 

Uczeni badali wpływ standaryzowanego wyciągu z wąkrotki azjatyckiej na gęstość optyczną pigmentu plamki żółtej (MPOD), który to parametr jest markerem jej statusu antyoksydacyjnego. Ten wskaźnik mówi, jak gruba i skuteczna jest naturalna warstwa „filtrów ochronnych” w najważniejszym punkcie siatkówki – plamce żółtej. Jest to fragment siatkówki odpowiadający za widzenie centralne, czyli za ostre widzenie obiektów, na które patrzymy, zdolność czytania, rozpoznawania twarzy i rozróżniania kolorów. Żółty kolor zawdzięcza nagromadzeniu karotenoidów: luteiny, zeaksantyny i mezozeaksantyny. Ludzki organizm nie potrafi ich sam wyprodukować – musimy dostarczyć je z dietą (lub suplementacją). Barwniki te (pigmenty) tworzą tam warstwę ochronną, która pochłania światło niebieskie, zanim dotrze ono do wrażliwych zakończeń nerwowych i je uszkodzi. Chroni też komórki siatkówki przed wolnymi rodnikami, które powstają w reakcjach fotochemicznych. 

W badaniu uczestniczyło 80 mężczyzn i kobiet w wieku 45-65 lat, z wyjściowymi wartościami gęstości pigmentu plamki żółtej między 0,2 a 0,4. Przydzielono ich losowo do grupy otrzymującej badany ekstrakt CA-HE50 (w dawce 300 mg dziennie) lub placebo. Interwencja trwała 6 miesięcy. Skuteczność oceniano poprzez ponowne pomiary w 60., 120. i 180. dniu badania. 

Półroczna suplementacja CA-HE50 spowodowała statystycznie istotny wzrost gęstości pigmentu plamki żółtej w porównaniu z placebo: niezależnie w prawym oku, w lewym oku oraz średniej obliczonej dla obojga oczu (efekt zaczął być widoczny od 120 dnia, czyli po dość długiej suplementacji). Odsetek osób odpowiadających na leczenie był istotnie wyższy w grupie otrzymującej wyciąg z wąkrotki azjatyckiej niż w grupie placebo. 

Standaryzowany wyciąg z wąkrotki azjatyckiej okazał się zwiększać poziom barwników ochronnych plamki żółtej u osób w średnim i starszym wieku, u których poziom ten był początkowo niski lub średni. Może to oznaczać lepszą ochronę plamki żółtej przed stresem oksydacyjnym i fotouszkodzeniami, a w dłuższej perspektywie – być może mniejsze ryzyko zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD).

To odkrycie jest nowe, ponieważ dotychczas za główne składniki chroniące plamkę żółtą uważano głównie luteinę i zeaksantynę. Wąkrotka azjatycka może dołączyć do grona tych substancji; konieczne są dalsze badania potwierdzające te obserwacje.

Na podstawie

Baek HI, Kim I, Bae J, Kwon JE, Kang SC. Effects of Long-Term Supplementation with Centella asiatica (L.) Urb. Extract (CA-HE50) on Macular Pigment Optical Density: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Nutrients. 2026 Mar 12;18(6):905. doi: 10.3390/nu18060905. PMID: 41901080; PMCID: PMC13029741.