Przez jelita do stawów

Suplementacja inuliny zmniejszyła ból w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego i poprawiła siłę uścisku dłoni. Działanie to zachodzi najprawdopodobniej pośrednio, poprzez wpływ mikrobiom jelitowy. Inulina okazała się łatwa w stosowaniu i mało osób z niej rezygnowało.

Z kolei ćwiczenia wspierane przez fizjoterapeutę działały nieco lepiej na ból i funkcjonowanie (wstawanie, chodzenie), ale kosztem częstszych rezygnacji. Inulina i ćwiczenia nie działały przy tym synergistycznie – wybór jednej z tych opcji okazał się wystarczający. 

Takie obserwacje poczynili naukowcy z Uniwersytetu w Nottingham (Wielka Brytania) w ramach nowatorskiego badania klinicznego. Jego wyniki otwierają nową drogę leczenia bólu w chorobie zwyrodnieniowej stawów – poprzez modulację mikrobiomu jelitowego (z wykorzystaniem osi jelita-mózg i jelita-mięśnie).

Celem badania była ocena wpływu suplementacji inuliną oraz ćwiczeń wspomaganych fizjoterapią na ból w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego. W badaniu wzięło udział 117 dorosłych pacjentów, którzy otrzymywali przez 6 tygodni: 

• inulinę w dawce 20 g dziennie;
• zestaw ćwiczeń dostarczanych przez aplikację mobilną Joint Academy (oferuje dostęp do ćwiczeń w postaci spersonalizowanego planu, materiałów edukacyjnych i wsparcia fizjoterapeuty, który monitoruje postępy i z którym można się kontaktować przez czat);
• połączenie inuliny i w/w aplikacji do ćwiczeń;
• lub przydzielano ich do grupy kontrolnej (placebo). 

W badaniu odnotowano poprawę w zakresie bólu w grupie inuliny (w porównaniu z placebo, jednak bez efektu synergistycznego z ćwiczeniami). Ćwiczenia z kolei wiązały się z poprawą wyniku testu wstawania z krzesła. W grupie inuliny stwierdzono ponadto lepszą siłę chwytu i lepsze wyniki w testach wrażliwości na ból.

Co zwraca uwagę, to że odsetek rezygnacji w grupie inuliny był niewielki (3,6 proc.) w porównaniu z grupą z aplikacją do ćwiczeń (21 proc.). Wytłumaczenie nasuwa się samo: łatwiej wziąć suplement niż ćwiczyć. Tylko inulina zwiększyła stężenie kwasu masłowego i GLP-1, przy czym wyższe stężenia GLP-1 wiązały się z poprawą siły uścisku dłoni, co sugeruje istnienie osi jelita-mięśnie.

Zarówno inulina, jak i wspomagane przez fizjoterapeutę ćwiczenia przyniosły redukcję bólu. Jednak tylko inulina poprawiła wrażliwość na ból i siłę uścisku dłoni  oraz charakteryzowała się znacznie lepszą akceptacją niż ćwiczenia fizyczne.

Dla kogo inulina może być szczególnie przydatna? Mogą ją rozważyć:

• osoby z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, które nie mogą lub nie chcą regularnie ćwiczyć (np. z powodu bólu, innych chorób, braku motywacji, ograniczeń czasowych);
• osoby starsze, których siła chwytu jest niska (a jest to marker sarkopenii i ryzyka upadków);
• osoby z nadwrażliwością na ból (np. z centralną sensytyzacją, fibromialgią – choć trzeba brać pod uwagę, że badanie dotyczyło tylko choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego);
• wreszcie można rozważyć inulinę jako uzupełnienie diety (inulina to naturalny błonnik, więc ma też inne korzyści – np. w zaparciach, poprawia profil lipidowy, kontrolę glikemii).

Na podstawie

Kouraki A, Franks S, Vijay A, Kurien T, Taylor MA, Smith SL, Smith B, Kelly A, Valdes AM. Effect of Prebiotic Supplementation With and Without Physiotherapy on Pain and Pain Sensitivity in People with Knee Osteoarthritis. Nutrients. 2026 Feb 24;18(5):714. doi: 10.3390/nu18050714. PMID: 41829888; PMCID: PMC12986947.