Nutraceutyczna profilaktyka infekcji dróg moczowych

Wieloskładnikowy suplement zmniejszył częstość nawracających zakażeń układu moczowego u dzieci, był przy tym bezpieczny i dobrze tolerowany. Sprawdzili to pediatrzy z uniwersytetów w Atenach i Salonikach (Grecja). 

Nawracające zakażenia układu moczowego są u dzieci stosunkowo częstym problemem. Wymagają szczególnej uwagi ze względu na to, że mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia nerek, zwłaszcza jeśli współistnieje refluks pęcherzowo-moczowodowy (czyli zjawisko cofania się moczu z pęcherza moczowego do moczowodów). W takiej sytuacji regularne „zarzucanie” moczu w górę moczowodów może wiązać się z napływem bakterii w obręb nerek i niszczenie ich miąższu w wyniku kolejnych epizodów reakcji zapalnych.   

Z uwagi na obawy związane z antybiotykoopornością i działaniami niepożądanymi długotrwałego stosowania antybiotyków poszukuje się bezpiecznych, alternatywnych metod zapobiegania nawrotom zakażeń dróg moczowych. Atrakcyjną opcją są niektóre naturalne produkty, zwłaszcza żurawina.  

W omawianym tu prospektywnym badaniu obserwacyjnym oceniono preparat zawierający:

• wyciąg z żurawiny standaryzowany na 36 mg proantocyjanidyn;
• probiotyki (Lactobacillus rhamnosus i Bifidobacterium longum); 
• witaminę C (250 mg dziennie). 

Uczestnikami badania było 39 dzieci w wieku od 3 do 16 lat. Suplement stosowano przez 6 miesięcy, po czym następował półroczny okres obserwacji i porównywano częstość nawrotów zakażeń układu moczowego z wcześniejszym, rocznym okresem. 

Interwencja znacząco zmniejszyła częstość nawrotów ZUM – mediana epizodów zmniejszyła się z 3 do 0 u dzieci bez refluksu pęcherzowo-moczowodowego oraz z 2 do 0 u dzieci z refluksem. Ogółem 27 z 39 uczestników (69,2%) pozostawało wolnych od infekcji przez cały okres obserwacji, a u pozostałych liczba epizodów zakażeń dróg moczowych zmniejszyła się w porównaniu do okresem przed suplementacją. Największe redukcje częstości infekcji odnotowano u dzieci z częstymi zakażeniami. 

Dominującym patogenem pozostała Escherichia coli, a różnorodność innych uropatogenów zmieniła się w stopniu minimalnym, co wskazuje, że mechanizm profilaktyczny zastosowanych nutraceutyków nie polega na korekcie dysbiozy. 

Suplement był dobrze tolerowany, nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych, najczęściej zgłaszano łagodne objawy ze strony przewodu pokarmowego. 

Badana kombinacja nutraceutyczna (żurawina + probiotyki + witamina C) okazała się skuteczną metodą zapobiegania nawracającym zakażeniom układu moczowego u dzieci. Działała zarówno u dzieci z prawidłową anatomią układu moczowego, jak i u tych z łagodnym/umiarkowanym odpływem pęcherzowo-moczowodowym.

Mechanizm działania suplementu najprawdopodobniej polega na utrudnianiu przylegania bakterii (zwłaszcza E. coli) do nabłonka dróg moczowych. To zjawisko może wystarczyć do zapobiegania infekcjom. Witamina C dodatkowo zakwasza mocz, co utrudnia rozwój patogennych bakterii i także wspiera odporność.

Na podstawie

Dotis J, Karava V, Kondou A, Christodoulaki V, Stergiou N, Printza N. Effects of a Cranberry, Probiotic, and Vitamin C Supplement on Recurrent Urinary Tract Infections in Children-A Cohort Study. J Diet Suppl. 2026;23(2):205-216. doi: 10.1080/19390211.2026.2615923. Epub 2026 Jan 12. PMID: 41521860.