Odchudzanie przez nos

Niewielkie, wstępne badanie stawia zupełnie nową hipotezę co do możliwości regulacji metabolizmu, która, o ile się potwierdzi, może istotnie wesprzeć odchudzanie. Specjaliści neurofizjologii z Uniwersytetu w Lubece (Niemcy) sprawdzili, jak na wydzielanie insuliny (i wrażliwość na insulinę) wpłynie podawanie popularnego nutraceutyku nową, nietypową drogą (prawie „prosto do mózgu”). 

Ideą stojącą za przeprowadzeniem tego eksperymentu była obecność istotnych różnic w zakresie procesów energetycznych zachodzących w mózgu między osobami otyłymi a tymi z prawidłową masą ciała. Mogą one być powiązane z innymi zachowaniami żywieniowymi, zaburzeniami metabolizmu glukozy oraz… poziomem witaminy C w organizmie. Przewlekle obniżona rezerwa energetyczna mózgu wiąże się bowiem ze zwiększonym spożyciem pokarmu i zaburzeniami metabolizmu glukozy. W otyłości stwierdza się niedobór witaminy C, który może z kolei być powiązany z zaburzeniami energetyki neuronów. Autorzy postanowili zatem zbadać wpływ witaminy C podawanej drogą donosową: tak, by trafiała w okolice nerwów węchowych, skąd może być transportowana do ośrodkowego układu nerwowego.

Badanie polegało na aplikacji donosowej, przez 8 kolejnych dni, witaminy C (w dawce 80 mg dziennie) oraz placebo 15 mężczyznom o prawidłowej masie ciała oraz 15 mężczyznom otyłym. Sprawdzano m.in. zawartość  adenozynotrifosforanu (ATP) i fosfokreatyny w mózgu, za pomocą spektroskopii rezonansu magnetycznego. Mierzono także obwodowe stężenia witaminy C, glukozy i insuliny, oceniano też „spontaniczne spożywanie pokarmów”(w tym teście badany jest zapraszany do pomieszczenia przypominającego jadalnię, gdzie ma do dyspozycji bufet z szerokim wyborem potraw i napojów. Może jeść dowolne produkty, w dowolnych ilościach, i wielokrotnie podchodzić po dokładkę. Głównym celem jest precyzyjne zważenie i obliczenie zjedzonych porcji). 

W grupie otyłych mężczyzn aplikacja witaminy C wiązała się z szybkim hamowaniem fizjologicznej odpowiedzi insulinowej, już od pierwszego dnia eksperymentu. Podawanie witaminy C w kolejnych dniach zaowocowało m.in.:

•  wyższymi stężeniami witaminy C w surowicy;
•  osłabieniem spadku ilości fosfokreatyny w mózgu.

Analizy ujawniły istnienie związku między stężeniem witaminy C w surowicy a stanem neuroenergetycznym mózgu, w obu grupach. Spożycie pokarmów nie uległo natomiast istotnej zmianie.

Donosowe podawanie witaminy C okazało się poprawiać wrażliwość na insulinę i może mieć działanie neuroprotekcyjne w otyłości, wpływając na gospodarkę energetyczną komórek nerwowych. Witamina C może stać się kandydatem do celowanego wspomagania leczenia otyłości.

Bardzo szybki efekt (już po pierwszej dawce) sugeruje, że witamina C może bezpośrednio modulować mózgową sygnalizację związaną z regulacją procesów metabolicznych. Osłabienie spadku ilości fosfokreatyny (ważnego bufora energetycznego) w neuronach wskazuje na potencjalną ochronę ich rezerw energetycznych przed wyczerpaniem.

Aplikacja donosowa może pozwalać dostarczyć witaminę C  bezpośrednio do ośrodkowego układu nerwowego, co  tłumaczyłoby obserwowane efekty. Opisane badanie jest niewielkie, ma charakter pilotażowy. Konieczne są znacznie większe, długoterminowe badania, aby potwierdzić te efekty, ocenić bezpieczeństwo takiej interwencji i określić jej miejsce w kompleksowej terapii otyłości. 

Na podstawie

Ingwersen LC, Kistenmacher A, Melchert UH, Oltmanns KM. Metabolic and Neuroenergetic Effects of Intranasal Vitamin C Application in the Human Brain. Nutrients. 2025 Dec 11;17(24):3875. doi: 10.3390/nu17243875. PMID: 41470820; PMCID: PMC12735636.