Na metabolizm wpływa witamina…

Mimo licznych badań klinicznych i obserwacyjnych wciąż nie do końca wyjaśniona jest rola witaminy D w kontroli glikemii i regulacji metabolizmu w cukrzycy. Aktualny stan wiedzy podsumowali naukowcy z ośrodków w Chile, Hiszpanii i USA, przeprowadzając przegląd systematyczny i metaanalizę prac poświęconych ocenie wpływu suplementacji witaminą D na parametry związane z metabolizmem węglowodanów, lipidów oraz na prawdopodobieństwo ustąpienia stanu przedcukrzycowego.

Do metaanalizy włączono 20 badań. Stwierdzono, że suplementacja witaminą D wiązała się z istotną poprawą w zakresie:

• poziomu HbA1c (pozwala szacować wyrównanie glikemii w ostatnich 3 miesiącach);
• wskaźnika HOMA-IR (szacuje insulinooporność, czyli reakcję tkanek na insulinę);
• stężenia insuliny na czczo;
• stężenia cholesterolu we frakcji HDL i LDL oraz triglicerydów;
• stężenia niektórych markerów zapalenia (CRP, IL6).

Witamina D zwiększała też szanse na powrót normoglikemii u osób w stanie przedcukrzycowym.
Suplementacja witaminy D wydaje się zatem wpływać korzystnie na metabolizm w cukrzycy i w stanie przedcukrzycowym.

Witamina D działa na drodze wielorakich mechanizmów (jest hormonem o specyficznych właściwościach, tj. wpływającym na ekspresję różnych genów w różnych komórkach): w komórkach β trzustki może wpływać na sygnalizację związaną z jonami wapnia, a przez to na wydzielanie insuliny; wpływa też na ekspresję receptora insulinowego i aktywność PPAR-δ (czynnik transkypcyjny aktywujący geny „prometaboliczne”, tj. stymulujące spalanie tłuszczów), moduluje układ renina–angiotensyna, hamuje wytwarzanie cytokin prozapalnych oraz chroni komórki β przed apoptozą.

Nie wszystkie zaobserwowane w tej metaanalizie efekty mają równą „moc dowodową”. W niektórych przypadkach rozrzut danych między ocenianymi badaniami był bardzo duży, co ogranicza wartość uzyskanych wyników, konieczne są zatem dalsze badania w celu wzmocnienia wiedzy o znaczeniu witaminy D w prewencji i leczeniu cukrzycy.

Na podstawie
Bruna-Mejías A, Valdivia-Arroyo R, Becerra-Rodríguez ES, Clasing-Cárdenas I, Castaño-Gallego YT, Granite G, Orellana-Donoso M, Oyanedel-Amaro G, Nova-Baeza P, Cifuentes-Suazo G, Suazo-Santibañez A, Sanchis-Gimeno J, Gutiérrez Espinoza H, Valenzuela-Fuenzalida JJ. Effectiveness of Vitamin D Supplementation on Biochemical, Clinical, and Inflammatory Parameters in Patients with Different Types of Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2025 Sep 18;17(18):2991. doi: 10.3390/nu17182991. PMID: 41010515; PMCID: PMC12472623.