Okiełznać kruchość: sirtuiny

Resweratrol może być przydatnym dodatkiem do kompleksowego postępowania u starszych pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów. Stosowanie tego nutraceutyku może też przynosić ważne korzyści pozastawowe. Są to wnioski z badania przeprowadzonego przez autorów z kliniki ortopedycznej w Peszawarze (Pakistan) oraz University of Sharjah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

Autorzy przeprowadzili badanie kliniczne z randomizacją, podwójnym zaślepieniem i kontrolą placebo, w ramach którego 123 pacjentów w wieku 63-75 lat zostało losowo przydzielonych do grupy placebo albo do grupy otrzymującej resweratrol w dawce 500 mg dziennie. Interwencja trwała 16 tygodni. 

Analiza wskazała, że resweratrol zmniejszył stopień kruchości, a także ból podczas chodzenia, poprawił wyniki w skalach WOMAC i oksfordzkiej (oceniają stan stawów kolanowych) i zwiększył siłę uścisku dłoni. 

„Kruchość” to w geriatrii pojęcie określające zwiększoną podatność na stresory fizjologiczne, co wynika z osłabienia wielu układów narządowych. Jest to pojęcie obejmujące ogólną delikatność organizmu, a nie tylko ryzyko złamań kości, jak się często sądzi. Duża kruchość świadczy o zwiększonym ryzyku różnych powikłań zdrowotnych (np. o wzroście ryzyka hospitalizacji, zgonu w przebiegu zapalenia płuc) i wiąże się z pogorszeniem jakości życia. O zwiększonej kruchości świadczą np.:

•  spadek siły mięśniowej (słabszy uścisk dłoni, trudności w wstawaniu z krzesła);
•  zmniejszona wytrzymałość i spadek energii, szybkie męczenie się;
•  utrudnienia w poruszaniu się i częstsze upadki;
•  mniejsza masa mięśniowa i niedowaga.

Jak się okazuje, pod względem biochemicznym pacjenci otrzymujący resweratrol mieli wyższe poziomy SIRT1, co z kolei wiązało się z mniejszym poziomem kruchości. Wzrost poziomu SIRT1 był powiązany z poprawą objawów ze strony stawów kolanowych. SIRT1 to enzym z rodziny sirtuin, które są białkami regulującymi wiele procesów, m.in.: naprawę DNA, odporność na stres oksydacyjny, metabolizm energetyczny i starzenie się tkanek.

Wzrost poziomu SIRT1 (zwanego „czynnikiem długowieczności”) poprawia metabolizm, sprzyja lepszej  czynności poszczególnych komórek, co może przekładać się na redukcję nasilenia zespołu kruchości. W tym badaniu poprawa w zakresie SIRT1 wiązała się z mniejszym bólem i mniejszą sztywnością w stawach kolanowych i jest to prawdopodobnie mechanizm odpowiadający za korzystne działanie resweratrolu. Resweratrol jest bowiem znanym aktywatorem SIRT1. 

Resweratrol zadziałał tu dwutorowo: na objawy ze strony stawów oraz na procesy odpowiadające za ogólną kruchość (o czym świadczy ważny marker zespołu kruchości, czyli siła mięśniowa). Poprawa dotyczyła zarówno subiektywnego odczucia pacjenta (ból, czynność stawów), jak i wskaźników obiektywnych (siła mięśni). Resweratro nie zmienił jednak niektórych parametrów, takich jak zakres ruchu w kolanie czy prędkość chodu. Sugeruje to, że jego działanie jest bardziej metaboliczne, przeciwzapalne i ochronne w stosunku do mięśni, niż bezpośrednio zaangażowane w naprawę struktury chrząstki.

Dla starszej osoby z bólem kolana i poczuciem ogólnego osłabienia resweratrol może być godnym rozważenia nutraceutykiem wspomagającym leczenie. Wszelkie interwencje tego typu warto konsultować ze specjalistą, idealnie – lekarzem prowadzącym. 

Na podstawie

Karim A, Khan HA, Ahmad F, Qaisar R. Resveratrol treatment increases sirtuin 1 levels and alleviates frailty phenotype in knee osteoarthritis patients: a randomised placebo-controlled clinical trial. Int J Food Sci Nutr. 2025 Nov;76(7):748-758. doi: 10.1080/09637486.2025.2563670. Epub 2025 Sep 24. PMID: 40990472.