Kolagen tysiąca i jednej nocy

Jakie znaczenie mają produkty zawierające kolagen pochodzenia morskiego dla zdrowia i urody mieszkańców Arabii Saudyjskiej? Takie pytanie zadali sobie autorzy z ośrodków medycznych w tym kraju, widząc rosnącą popularność tego typu suplementów. Są one uznawane za korzystne dla zdrowia skóry, stawów oraz „dla ogólnego dobrostanu”. 

Autorzy przeprowadzili badanie przekrojowe z udziałem 171 uczestników; celem było oszacowanie powszechności użycia, skuteczności, metod użycia, działań niepożądanych oraz ewentualnych przyczyn zaprzestania stosowania w/w produktów. 

Większość (blisko 90 proc.) uczestników stanowiły kobiety, najsilniej reprezentowana grupa wiekowa to 20-30-latki. Stosowanie kolagenu zgłosiło 56 osób (32,7 proc.), głównie w celu wzmocnienia włosów/paznokci oraz poprawy stanu skóry. Zgłaszane efekty obejmowały: 

• w przypadku włosów/paznokci – znaczną poprawę u ok. 25 proc. osób, a częściową poprawę u ok. 45 proc.);
• w przypadku skóry – znaczną poprawę u ok. 25 proc., a częściową poprawę u 24 (45 proc.); 
• w przypadku bólu stawów – znaczną poprawę u ok. 20 proc. osób, a częściową poprawę u ok. 40 proc. 

Najczęściej (w ok. 80 proc.) stosowaną formą był proszek.  Osoby stosujące kolagen przez 4-8 tygodni zgłaszały istotnie większą poprawę stanu włosów/paznokci i rzadziej przerywały suplementację. Działania niepożądane zgłosiło ok. 60 proc. osób, przy czym u około połowy były to objawy ze strony przewodu pokarmowego. 

Jedyną zidentyfikowaną zmienną pozwalającą przewidywać uzyskanie korzyści ze stosowania kolagenu był wiek: młodsze uczestniczki częściej zgłaszały pozytywne efekty.

Jak konkludują autorzy, ich badanie pokazuje, że stosowanie kolagenu doustnie wiąże się z percepcją umiarkowanej poprawy stanu włosów, skóry, szczególnie u młodych kobiet, ale także poprawy w zakresie objawów ze strony stawów, przy konsekwentnie prowadzonej suplementacji (przez 4-8 tygodni). Suplementacja ta nie jest jednak pozbawiona działań niepożądanych, czego warto być świadomym: w literaturze donosi się o możliwym wzroście ryzyka kamicy moczowej, zaburzeń czynności wątroby, dolegliwościach pokarmowych, bólach głowy, zawrotach głowy, a nawet o reakcjach alergicznych. 

Jeśli chodzi o czynniki stojące za odmową suplementacji, to do najważniejszych należały wątpliwości co do skuteczności, brak potrzeby stosowania, obawy związane z ewentualnymi działaniami niepożądanymi oraz wysoka cena. 

W badaniu zwraca uwagę znaczny (30 proc.!) odsetek osób w populacji stosujących doustnie suplement kolagenowy – świadczy to o naprawdę dużej popularności tego rodzaju produktów w Arabii Saudyjskiej. Mimo to wiedza o wykorzystaniu tych preparatów okazała się nieadekwatna: konieczna jest większa świadomość nt. optymalnego czasu stosowania, oczekiwań i działań niepożądanych suplementacji.

Wyższa skuteczność u młodszych ludzi może mieć podłoże psychologiczne (np. wynikać z innych oczekiwań), jak również czysto biologiczne (np. lepsze wchłanianie peptydów kolagenowych, lepsze ich działanie po wchłonięciu –związane z lepszym stanem komórek odpowiadających za tworzenie tkanki łącznej i budowę skóry oraz elementów układu ruchu).

Na podstawie

Goresh HK, Almarwani SH, Alhomidani F, Alharbi FA, Alharbi JS, Alkatheri N, Alamro NM, Al-Rasheedi M, Alkharisi B, Alwakr R. Assessing the Significance and Awareness of Oral Collagen in Enhancing Health and Beauty Among Consumers in Saudi Arabia: A Cross-Sectional Study. Cureus. 2025 Aug 27;17(8):e91149. doi: 10.7759/cureus.91149. PMID: 41018308; PMCID: PMC12475036.