Tłuszcze dobre dla umysłu

Suplementacja specyficznej odmiany triglicerydów oraz kwasu dokozaheksaenowego (DHA z rodziny omega-3) może poprawić funkcje poznawcze u osób z ich łagodnymi zaburzeniami. Może to mieć związek z lepszym funkcjonowaniem mitochondriów i poprawą odżywienia komórek nerwowych. 

Są to wnioski z badania klinicznego przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Tianjin (Chiny). W ramach badania klinicznego z randomizacją, podwójnym zaślepieniem i kontrolą placebo oceniali oni wpływ suplementacji wybranych związków o charakterze tłuszczowym u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi.

Łącznie w badaniu uczestniczyło 280 osób, które przydzielono w sposób losowy do:

• grupy placebo (kontrolnej);
• grupy otrzymujące triglicerydy o średniej długości łańcucha (zawierające 14 g kwasu oktanowego oraz 10 g kwasu kaprynowego);
• grupy otrzymującej DHA (800 mg dziennie) 
• lub do grupy łączącej ostatnie dwie interwencje. 

W każdej grupie znalazło się 70 osób. Badanie trwało 12 miesięcy. Funkcje poznawcze oceniano co pół roku, a parametry biochemiczne krwi na początku i pod koniec badania. 

Po 12 miesiącach grupy otrzymujące suplementację wykazywały statystycznie lepsze wyniki w zakresie:

• pełnej skali IQ – co świadczy o zachowaniu zdolności poznawczych;
• ilości ciał ketonowych w surowicy;
• liczby delecji w mitochondrialnym DNA – utrata fragmentów DNA mitochondriów zaburza produkcję ATP, co upośledza funkcje komórkowe. Zmniejszenie liczby delecji sugeruje sprawniejsze wytwarzanie energii niezbędnej dla pracy mózgu, zmniejszenie stresu oksydacyjnego (częstą przyczyną delecji jest uszkodzenie przez wolne rodniki) i lepszą ochronę przed neurodegeneracją, co przekłada się na spowolnienie starzenia się mózgu. W stanach takich jak łagodne zaburzenia poznawcze czy choroba Alzheimera obserwuje się kumulację delecji mtDNA; 
• stężenia amyloidu β42 w osoczu.

Ważna obserwacja mówi, że połączenie interwencji przynosiła większe korzyści niż każda z interwencji z osobna. Autorzy wnioskują, że skojarzenie obu produktów może opóźniać pogorszenie funkcji poznawczych, poprawiać metabolizm energetyczny oraz chronić komórki nerwowe przed przedwczesną śmiercią. Badanie to dostarcza podstaw naukowych do dalszych prób wykorzystania takiego połączenia w ramach profilaktyki pogorszenia funkcji umysłu u starszych osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi.

Kwasy tłuszczowe omega-3 są suplementem dość dobrze znanym ze swoich właściwości kardio- i neuroprotekcyjnych. 

Triglicerydy o średniej długości łańcucha to grupa triglicerydów zawierająca kwasy tłuszczowe o długości łańcucha 6-12 atomów węgla. Mają one dość specyficzne właściwości metaboliczne i kliniczne, różne od  długołańcuchowych. Łatwiej się wchłaniają, są rzadziej odkładane w tkance tłuszczowej, są szybko utleniane w wątrobie i po części przekształcane w ketony, które neurony wykorzystują jako źródło energii. Nie można ich jednak przyjmować „bezkarnie” – w nadmiarze prowadzą do przyrostu masy ciała.

Na podstawie

Duan H, Yang T, Li C, Xu N, Wang M, Zhang C, Zhao J, Chen Y, Yan J, Li W, Li Z, Ma F, Huang G. Supplementation of medium-chain triglycerides combined with docosahexaenoic acid improves cognitive function in Chinese older adults with mild cognitive impairment: A randomized double-blind, placebo-controlled trial. J Affect Disord. 2025 Jun 1;378:263-270. doi: 10.1016/j.jad.2025.03.008. Epub 2025 Mar 3. PMID: 40044083.