Spirulina na start!

Naukowcy z Kingston University oraz University College London sprawdzili, jakie skutki dla wydolności fizycznej kolarzy przyniesie trzytygodniowa suplementacja spiruliny. 

Dotychczasowe badania wskazują, że suplementacja spiruliny może poprawiać parametry morfologiczne krwi (m.in. stężenie hemoglobiny). Biorąc pod uwagę znaczenie hemoglobiny dla zdolności do wysiłku fizycznego (np. wytrzymałości na większych wysokościach n.p.m.), taka suplementacja może wpływać na wyniki w sporcie zawodowym. Do badania zaproszono 20 ogólnie zdrowych kolarzy, którym badano parametry morfologii krwi oraz zmienne fizjologiczne podczas testu progu mleczanowego na symulowanej wysokości 2500 m n.p.m.  

Uczestnicy przyjmowali spirulinę (6 g dziennie) albo placebo przez 3 tygodnie w randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu ze skrzyżowaniem grup (okres przerwy między dwiema częściami badania wynosił 14 dni). Na koniec każdej części przeprowadzano test progu mleczanowego. 

Test progu mleczanowego to badanie wydolnościowe, które określa intensywność wysiłku, przy której stężenie kwasu mleczanowego we krwi zaczyna gwałtownie rosnąć. Jest istotnym wskaźnikiem wytrzymałości sportowców, szczególnie w dyscyplinach aerobowych (np. kolarstwo, biegi). Badany wykonuje ćwiczenie (np. na rowerze stacjonarnym lub bieżni) z narastającą intensywnością (co 3-5 minut); po każdej fazie pobiera się krew w celu oznaczenia stężenia kwasu mlekowego. Poszukuje się momentu, w którym stężenie mleczanów przekracza 4 mmol/l (tzw. próg mleczanowy) lub zaczyna gwałtownie rosnąć (tzw. próg przemian beztlenowych). Na progu mleczanowym ocenia się m.in. prędkość, moc,  zużycie tlenu, tętno (niższe wskazuje na lepszą wydolność). Test ten pomaga optymalizować  treningi, monitorować postępy (poprawa progu mleczanowego oznacza lepszą wytrzymałość), rozpoznawać przetrenowanie.

W omawianym badaniu test wykonywano na symulowanej wysokości 2500 m: niższa zawartość tlenu w powietrzu dodatkowo obciąża organizm, co powinno uwydatnić ewentualne korzyści z suplementacji spiruliną.

W wyniku suplementacji spiruliną zaobserwowano:  

• istotną redukcję tętna przy progu mleczanowym w porównaniu z placebo;  
• wzrost wskaźnika anizocytozy erytrocytów (RDW) – może to świadczyć o stymulacji erytropoezy:  spirulina zawiera składniki, które mogą wspierać produkcję erytrocytów w szpiku kostnym (np. żelazo, witamina B12). W efekcie pojawi się więcej młodych erytrocytów (retikulocytów), które różnią się wielkością od dojrzałych, co zwiększa anizocytozę (różnorodność wymiarów). Jest też jednak i druga, przeciwna hipoteza: jeśli spirulina wydłużałaby przeżycie erytrocytów, pojawi się więcej form „uszkodzonych” (starych), które też zwiększą anizocytozę. 
• redukcję wskaźnika płytkokrytu (PCT, wskaźnik analogiczny do hematokrytu, mówi o odsetkowej zawartości płytek krwi w objętości krwi). To często zjawisko korzystne u sportowców, bo zmniejsza lepkość krwi i poprawia przepływ w naczyniach. Mechanizm, w którym miałoby to jednak zachodzić, nie jest jasny. 

Nie stwierdzono istotnych różnic w innych, ważniejszych parametrach fizjologicznych (m.in. moc, subiektywna ocena stopnia zmęczenia, VO₂) ani pozostałych zmiennych w morfologii krwi.  

Na podstawie tej pracy wydaje się, że spirulina może w niewielkim stopniu wspomagać wydolność sportowców w warunkach umiarkowanych wysokości n.p.m. Dokładna ocena jej wpływu i ustalenie miejsca takiej suplementacji w żywieniu w sporcie zawodowym wymaga dalszych badań.

Na podstawie

Gurney T, Brouner J, Spendiff O. Physiological effects of spirulina supplementation during lactate threshold exercise at simulated altitude (2,500 m): a randomized controlled trial. J Int Soc Sports Nutr. 2025 Dec;22(1):2498484. doi: 10.1080/15502783.2025.2498484. Epub 2025 May 1. PMID: 40310870; PMCID: PMC12046610.