Aromaterapia po operacji

W klinice ortopedii szpitala Uniwersytetu Kangwon (Korea Płd.) przeprowadzono ocenę skuteczności aromaterapii w łagodzeniu nudności i wymiotów po operacji alloplastyki stawu kolanowego przeprowadzonej w znieczuleniu podpajęczynówkowym.  

Alloplastyka stawu kolanowego (inaczej: endoprotezoplastyka kolana) to zabieg chirurgiczny polegający na całkowitej lub częściowej wymianie uszkodzonych elementów stawu kolanowego na sztuczne implanty (endoprotezy).

W badaniu uczestniczyło 120 pacjentów przydzielonych losowo do jednej z 4 grup w zależności od stosowanego olejku eterycznego. Sprawdzano olejek lawendowy, olejek cytrynowy, olejek miętowy albo placebo (roztwór soli fizjologicznej).  

Aromaterapię stosowano u wszystkich pacjentów bezpośrednio po operacji. W razie nasilonych nudności lub wymiotów podawano leki przeciwwymiotne. Nasilenie objawów oceniano za pomocą skali nudności i wymiotów Halpina. Analizowano także ilość użytych leków przeciwwymiotnych i satysfakcję pacjentów z leczenia (ocenianą przy wypisie).  

W skali Halpina aż do 3. dnia od operacji nie stwierdzono istotnych różnic między grupami pod względem nasilenia nudności i wymiotów. Mimo to, grupa stosująca olejek miętowy wymagała znacznie mniejszej ilości leków przeciwwymiotnych niż pozostałe. Satysfakcja pacjentów była podobna we wszystkich grupach. 

Aromaterapia z użyciem olejku miętowego wiązała się zatem z istotnie mniejszym zapotrzebowaniem na leki przeciwwymiotne po operacji wymiany stawu kolanowego, przy niezmienionym poziomie satysfakcji z leczenia. Takiego działania nie wykazały olejek lawendowy ani cytrynowy.  

Wyniki tego badania sugerują, że olejek miętowy w aromaterapii może być uzupełniającą metodą łagodzenia wymiotów pooperacyjnych. Brak efektu w skali Halpina może wynikać z tego, iż sama aromaterapia nie wystarcza do zlikwidowania nudności/wymiotów; do tego celu trzeba było posiłkować się lekami, które niwelowały przykre objawy (w podobnym stopniu we wszystkich grupach). Leków tych grupa stosująca olejek miętowy potrzebowała jednak wyraźnie mniej, co może wskazywać na synergię działania. 

Na podstawie

Baek SW, Noh JH, Lee D. Outcomes of Aromatherapy in Nausea and Vomiting After Total Knee Arthroplasty. J Perianesth Nurs. 2025 Feb;40(1):62-68. doi: 10.1016/j.jopan.2024.03.008. Epub 2024 Jul 25. PMID: 39066774.