Olejki dla profesjonalistów

Jak stomatolog może pomóc pacjentowi opanować lęk przed zabiegiem? Jedną z opcji jest użycie waporyzatora i wykorzystanie olejków eterycznych o działaniu uspokajającym. 

Nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć, że wizyta u dentysty może wzbudzać lęk. To zaś jest istotnym zjawiskiem nie tylko w gabinecie, ale nawet na poziomie zdrowia publicznego, bo może wstrzymywać regularne wizyty i prowadzić do pogorszenia zdrowia jamy ustnej, a to niesie za sobą powikłania, nawet ogólnoustrojowe (przewlekły stan zapalny, choroby układu krążenia…). 

Niemieccy specjaliści przeanalizowali wpływ rozpylania olejków eterycznych na reakcje lękowe blisko 500 pacjentów w gabinetach dentystycznych. Przez pięć tygodni w czterech gabinetach wypróbowano pięć różnych olejków: pomarańczowy, sosnowy (z limby), mieszankę olejków cytrusowych z olejkiem z wończy pachnącej, mieszankę olejków eterycznych „leśnych” (z jodły, limby, daglezji, z dodatkiem mirtu, grejpfruta i wetiwerii). W grupie kontrolnej waporyzowano wodę. Głównym ocenianym parametrem było nasilenie ostrego lęku, drugorzędowym: percepcja bólu. 

Analiza wskazała że olejki eteryczne mają pewien  potencjał w łagodzeniu lęku związanego z wizytą u stomatologa. Rezultaty nie są co prawda bardzo duże, ale mogą być istotne z punktu widzenia konkretnego pacjenta. Korzyści były widoczne przede wszystkim u osób z dużym wyjściowym (przewlekłym) poziomem lęku oraz u kobiet. Wydaje się więc, również na podstawie poprzednich badań, że im większy lęk przed wizytą, tym wyraźniejszy efekt aromaterapii. Nie wykazano ewidentnej przewagi któregoś z olejków lub mieszanek olejków nad innymi, choć możliwe, że olejki leśne okażą się nieco skuteczniejsze (ale trzeba to sprawdzić w kolejnych badaniach).

Za działanie olejków eterycznych w opisywanym kontekście mogą odpowiadać dwa osobne mechanizmy: psychologiczny i farmakologiczny. Pierwszy to przyjemność i rozluźnienie biorące się z percepcji miłego zapachu, drugi uwzględnia interakcje biochemiczne substancji czynnych z receptorami w układzie nerwowym. Zdaniem autorów ten pierwszy mechanizm dominuje w aromaterapii z wykorzystaniem waporyzacji. 

Na podstawie

Czakert J, Kandil FI, Boujnah H, Tavakolian P, Blakeslee SB, Stritter W, Dommisch H, Seifert G. Scenting serenity: influence of essential-oil vaporization on dental anxiety – a cluster-randomized, controlled, single-blinded study (AROMA_dent). Sci Rep. 2024 Jun 19;14(1):14143. doi: 10.1038/s41598-024-63657-w. PMID: 38898054; PMCID: PMC11187188.