Detoks z probiotykami

Tureccy naukowcy opisali specyficzną właściwość detoksykacyjną probiotyków: zdolność do neutralizacji aflatoksyny M1. 

Aflatoksyny to grupa toksyn produkowanych przez niektóre gatunki pleśni z rodziny Aspergillus. Występują na różnych produktach spożywczych, w tym na orzeszkach ziemnych, ziarnach zbóż, mogą także zanieczyszczać pasze dla zwierząt. Aflatoksyna M1 pojawia się w organizmach krów, które zjadły pasze zanieczyszczone aflatoksyną B1. Toksyna ta może być wydzielana z mlekiem, stąd istnieje ryzyko, że może się pojawić w produktach mlecznych.

Aflatoksyna M1 jest uznawana za substancję potencjalnie rakotwórczą dla ludzi. Jej długotrwałe spożywanie wiąże się z potencjalnym ryzykiem rozwoju raka wątroby, są też podejrzenia, że może skutkować zaburzeniami funkcjonowania układu odpornościowego i układu nerwowego. 

Autorzy omawianej pracy dodawali do próbek mleka i roztworu kontrolnego (zawierających aflatoksynę M1) szczepy Lactobacillus acidophilus DSMZ 20079, Lactobacillus rhamnosus GG i Bifidobacterium bifidum DSMZ 20456. Po jednym dniu hodowli stwierdzono, że bakterie zredukowały ilości aflatoksyn: od 10 do 40 proc. (zależnie od rodzaju użytego mleka, największy odsetek zneutralizowanych cząsteczek dotyczył mleka owczego, najmniejszy koziego, pośrodku uplasowało się mleko krowie). 

Jak wskazują autorzy, jest to pierwsze badanie wskazujące, że dodanie probiotyków do mleka może zmniejszać zanieczyszczenia mykotoksynami. Mechanizmy takiego działania mogą być różne, podstawowe to wiązanie mykotoksyn z elementami komórki bakteryjnej (np. peptydoglikanami, kwasem tejchojowym), drugi to ich rozkład enzymatyczny, trzeci: zmiana interakcji między toksynami a białkami mleka zachodząca po dodaniu bakterii (np. w wyniku zmiany pH). 

Różnice dynamiki obserwowanego procesu związane z rodzajem mleka mogą zależeć od specyfiki jego składu, np. w zakresie obecności substancji odżywiających bakterie. 

Ciekawą informacją jest ta, że proces neutralizacji mykotoksyn przez bakterie zachodzi szybko (kilka minut), stąd tylko jeden dzień hodowli w opisywanej pracy. 

Na podstawie

Sanaldi K, Coban AY. Detoxification of aflatoxin M1 in different milk types using probiotics. An Acad Bras Cienc. 2023 Sep 4;95(suppl 1):e20220794. doi: 10.1590/0001-3765202320220794. PMID: 37672399.