Cynk i miedź: równowaga dla odporności

Zbyt wysoki stosunek stężenia miedzi do stężenia cynku wiąże się ze zwiększonym ryzykiem infekcji oddechowych u dzieci i nastolatków. Takie wnioski przyniosła analiza przeprowadzona przez pediatrów ze szpitala uniwersytetu w Xiamen (Chiny). Wspiera to tezę, że odpowiednie zaopatrzenie w cynk może mieć znaczenie dla tzw. wzmacniania odporności. 

Autorzy przeanalizowali dane blisko 1700 osób w wieku od 6 do 17 lat, zgromadzone w sezonach 2011-12, 13-14, 15-16 w bazie National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES). Ustalili m.in., że ryzyko zakażeń układu oddechowego zwiększone było (o blisko 90 proc., czyli prawie dwukrotnie) u osób, u których wskaźnik stosunku stężenia miedzi do cynku wynosił więcej niż 1,52 (w porównaniu z osobami, u których wynosił mniej niż 1,25), przy czym efekt ten był wyraźniejszy u dzieci przed 12 r.ż., chłopców i dzieci z nadwagą lub otyłością. 

Wiele badań łączy cynk z funkcją układu odpornościowego, są też dane wiążące suplementację cynku z odpornością na infekcje oddechowe. Autorzy wybrali ocenę stosunku stężenia miedzi do cynku, ponieważ w ostatnich latach pojawiały się sugestie, że wskaźnik taki odzwierciedla równowagę między tymi minerałami, a ta ma mieć większe znaczenie kliniczne niż sama ocena stężenia cynku. 

Jak wskazują autorzy, miedź w zbyt dużych stężeniach działa prooksydacyjnie, a cynk antyoksydacyjnie, i lokalne zaburzenie równowagi stężeń obu pierwiastków może aktywować miejscowy stan zapalny, co z kolei może upośledzać zdolność do obrony przed patogenami. W dyskusji pojawia się także sugestia, że zaburzony stosunek miedzi do cynku może być oznaką wczesnej infekcji. 

Z uwagi na ograniczenia projektu badanie to nie udowadnia związków przyczynowo-skutkowych i konieczne są dalsze badania, interwencyjne, nad oceną znaczenia suplementacji cynku dla odporności.

Na podstawie

Yang M, Li Y, Yao C, Wang Y, Yan C. Association between serum copper-zinc ratio and respiratory tract infection in children and adolescents. PLoS One. 2023 Nov 2;18(11):e0293836. doi: 10.1371/journal.pone.0293836. PMID: 37917592; PMCID: PMC10621854.