Zioła, olejki i tarczyca

Czy nauce znane są zioła mogące wspierać leczenie niedoczynności tarczycy? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć specjaliści medycyny perskiej z Uniwersytetu Nauk Medycznych w Meszhedzie (Iran). Dokonali oni przeglądu badań klinicznych oceniających skuteczność różnych preparatów w leczeniu pierwotnej niedoczynności tarczycy.

W pierwotnej niedoczynności tarczycy gruczoł ten nie jest w stanie wyprodukować wystarczającej ilości hormonów, co prowadzi do różnego rodzaju objawów, takich jak zmęczenie, spowolnienie pracy różnych narządów, przyrost masy ciała, suchość skóry, obniżenie nastroju.
Pierwotna niedoczynność tarczycy jest zwykle wynikiem choroby autoimmunologicznej, w której układ odpornościowy atakuje tarczycę i niszczy jej komórki, ale może też być spowodowana jatrogennym uszkodzeniem tarczycy. Dla odróżnienia, wtórna niedoczynność tarczycy to stan, w którym tarczyca nie jest uszkodzona, a jej niewydolność wynika z zaburzeń pracy przysadki. To gruczoł mózgowy, który produkuje hormon tyreotropowy (TSH), niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Jego niedostatek powoduje niedostateczne wytwarzanie hormonów przez tarczycę, co również prowadzi do objawów niedoczynności tarczycy (jednak wtórnie do zaburzeń w obrębie przysadki, stąd nazwa tego stanu).

Autorzy znaleźli tylko cztery badania kliniczne (z randomizacją i grupami kontrolnymi) oceniające skuteczność ziół w pierwotnej niedoczynności tarczycy i spełniające zadane przez nich kryteria, z łącznym udziałem 186 osób. Wyniki prezentują się następująco:

• w jednym badaniu obserwowano korzystne efekty po podaniu czarnuszki siewnej (Nigella sativa L.): istotną redukcję masy ciała i BMI, wzrost stężenia hormonu tarczycy T3 (trijodotyronina) i redukcję TSH;
• w drugim badaniu, również z wykorzystaniem czarnuszki siewnej, nie obserwowano podobnych rezultatów; stwierdzono za to korzystne efekty metaboliczne (stężenie cholesterolu, glikemia na czczo) w podgrupie osób z brakiem przeciwciał przeciw peroksydazie tarczycowej (anty-TPO), i niekorzystne zmiany tych parametrów w grupie posiadającej takie przeciwciała;
• w trzecim badaniu wykazano wzrost stężenia T3 i T4 (pierwszego hormonu o blisko połowę, drugiego o ok. 20 proc.) oraz spadek TSH po 8 tygodniach suplementacji witanii ospałej (ashwagandha);
• w ostatnim badaniu wykazano skuteczność olejku miętowego w redukowaniu towarzyszącego niedoczynności tarczycy odczucia zmęczenia, już po 2 tygodniach aromaterapii.

Te pojedyncze badania są wskazówkami do prowadzenia dalszych prac badawczych. Leczenie niedoczynności tarczycy wymaga nadzoru lekarskiego.

Na podstawie
Javidi N, Khorasani ZM, Salari R, Niroumand S, Yousefi M. Achievements in Hypothyroidism Treatment with Herbal Medicine: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Curr Drug Discov Technol. 2023 Apr 3. doi: 10.2174/1570163820666230403091841. Epub ahead of print. PMID: 37013429.