Co się dzieje z witaminą C po jej spożyciu? Warto się dowiedzieć, zwłaszcza że internet jest pełny wykluczających się informacji, ekspertów, którzy się zwyczajnie mylą, jak i pseudoekspertów. Sprawdźmy więc, co na ten temat mówi farmakokinetyka, czyli nauka o losach leków w organizmie. Najważniejsze informacje te podsumowują w niedawnym artykule naukowcy z Uniwersytetu w Kopenhadze (Dania). 

Wchłanianie witaminy C z przewodu pokarmowego jest zależne od dawki – im ona większa, tym wchłanianie słabsze. Ma to swoje konsekwencje, chociażby takie, że duże dawki suplementacyjne witaminy C dobrzy producenci dostarczają w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu – tak by nie przyblokować jej transportu z jelit do krwi (nie ma sensu brać naraz pięciu standardowych tabletek po 200 mg, jeśli już, to lepiej właśnie 1 g w postaci tabletki o przedłużonym uwalnianiu). Szczytowe stężenie we krwi po podaniu doustnym witamina C osiąga po ok. 3 godz.

Do komórek witamina C wnika za pośrednictwem przezbłonowego transportera, który wykorzystuje prąd sodowy (kotransporter sód-witamina C). To, która komórka będzie więc wychwytywać witaminę C i w jakiej ilości, zależy więc od ekspresji tego transportera na jej powierzchni, witamina C nie przenika bowiem do wnętrza komórek w inny sposób (mimo że jest dobrze rozpuszczalna w wodzie). To jednak powoduje, że informacje z podręczników farmakologii o typowych rozkładach dystrybucji leków w organizmie są tu nieadekwatne – unikatowe właściwości witaminy C powodują, że w różnych narządach gromadzi się ona w różnych stężeniach (pikanterii sprawie dodaje fakt, że odkryto różnorakie odmiany transporterów dla witaminy C, co oznacza, że u różnych ludzi proces ten odbywa się z różną prędkością). W komórkach natomiast witamina C podlega cyklom utleniania i redukcji, których dynamika przyspiesza w stanach chorobowych lub w warunkach nadmiernego obciążenia toksynami – stąd konieczność uzupełniania jej zasobów w pewnych chorobach lub np. u palaczy tytoniu (czynnych i biernych).

Szczególnie ważna jest witamina C dla mózgu i nadnerczy – w nich gromadzi się preferencyjnie i nie jest łatwo uwalniana w warunkach niedoboru, co więcej, tutejsze komórki będą witaminę C wychwytywać najbardziej „zachłannie”. W stanach niedoboru organizm będzie starał się zapewnić mózgowi i nadnerczom jak największe ilości witaminy C, nawet kosztem innych narządów. Płuca i wątroba mają nieco mniejsze zapotrzebowanie (a więc i rezerwuary witaminy C), jeszcze mniejsze – serce i mięśnie.

Po przeniknięciu z jelit do krwi witamina C jest zatem stosunkowo szybko wprowadzana do komórek różnych narządów, zgodnie z ich zapotrzebowaniem. Nadmiar jest usuwany przez nerki, przy czym tu także istnieje mechanizm zabezpieczający – w stanach niedoboru witaminy C jest ona zwrotnie wchłaniana do krwi z moczu pierwotnego, w przeciwnym razie wydalana. Proces ten jest dość szybki – okres półtrwania witaminy C w osoczu to ok. 2 godz. Warto tu zauważyć, że witamina C zmniejsza pH moczu, a to zakwaszenie przyczynia się do lepszej obrony przed zakażeniami dróg moczowych.

A w jakich stanach zapotrzebowanie na witaminę C jest szczególnie zwiększone? Według autorów, z dotychczasowych badań wynika, że może tak się dziać zwłaszcza w przypadku:

  • palaczy tytoniu;
  • chorób układu krążenia, w tym udaru;
  • nowotworów;
  • sepsy i innych stanów krytycznych;
  • cukrzycy.

Dzieje się tak, bo w zwykłych warunkach witamina C po utlenieniu jest przywracana do pierwotnego (zredukowanego) stanu w wyniku reakcji enzymatycznych. W stanach chorobowych natomiast proces ten jest upośledzony i utleniona witamina C jest częściej niż zwykle rozkładana do prostszych związków chemicznych, co wiąże się ze stopniowym ubożeniem jej zasobów. I rodzi nadzieje na możliwość wykorzystania suplementacji w terapii. To jednak już zupełnie inny temat, ciągle pojawiających się nowych badań klinicznych, które regularnie opisujemy.

Na podstawie

Nutrients. 2019 Oct 9;11(10). The Pharmacokinetics of Vitamin C. Lykkesfeldt J, Tveden-Nyborg P.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s