Golteria rozesłana (Gaultheria procumbens, wintergreen) jest tradycyjnie stosowana w bólach mięśniowo-szkieletowych, chorobach zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, a także (wewnętrznie) w zakażeniach dróg oddechowych czy nawet zapaleniu prostaty. I te zastosowania właśnie zdobyły solidne podstawy naukowe. 

Działanie lecznicze golterii wiąże się tradycyjnie z jej olejkami eterycznymi (w Polsce używa się błędnego tłumaczenia angielskiej nazwy tej rośliny – „olejek zimowa zieleń”). Dzięki pracy specjalistów farmakognozji z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi możemy się dowiedzieć, że olejki nie są jedynymi czynnymi biologicznie substancjami zawartymi w golterii. Ich analiza wskazuje, że golteria rozesłana zawiera

  • 40 polifenoli, w tym flawanole (katechinę i epikatechinę), procyjanidyny, flawanoidy (np. kwercetynę, kemferol), pochodne kwasu chinowego, hydroksybenzoesowego, hydroksycynamonowego;
  • lionirezynol z grupy lignanów;
  • dwa związki z grupy salicylanów (z przewagą golteryny).

Łodyżki golterii zawierają stosunkowo duże ilości procyjanidyn i salicylanów, a te ostatnie należą wszak do grupy najwcześniej badanych związków w aspekcie działania przeciwzapalnego (słynnym przedstawicielem jest kwas acetylosalicylowy wyizolowany pierwotnie z kory wierzby – czyli popularna aspiryna).

Związki obecne w golterii mają właściwości przeciwzapalne dzięki hamowaniu aktywności dwóch enzymów uczestniczących w rozwoju reakcji zapalnej, lipooksygenazy i cyklooksygenazy-2. Dodatkowo hamują hialuronidazę, czyli enzym rozkładający kwas hialuronowy – ważny składnik macierzy międzykomórkowej i płynu maziowego w stawach.

Autorzy wykazali, że faktycznie ekstrakty z golterii w stopniu zależnym od dawki hamowały aktywność granulocytów obojętnochłonnych, czyli komórek odpornościowych generujących m.in. reaktywne formy tlenu i enzymy niszczące tkanki oraz wytwarzające cytokiny stymulujące reakcje zapalne. Działały też antyoksydacyjnie, hamowały wydzielanie cytokin i proteaz, a to wszystko przy korzystnym profilu bezpieczeństwa.

Nie dziwi chyba nikogo sugestia, że golteria może stać się źródłem nowych leków przeciwzapalnych. Praca ta daje naukowe uzasadnienie wykorzystania golterii w medycynie ludowej – warto też zauważyć, że o ile substancji o działaniu przeciwzapalnym w świecie roślinnym nietrudno się doszukać, to stosunkowo niewiele substancji chroni kwas hialuronowy przed rozkładem. A takie działanie ma, jak wynika z badania, golteria rozesłana. To tłumaczy korzyści, jakie może przynosić w chorobach stawów. 

Na podstawie

Int J Mol Sci. 2019 Apr 9;20(7). Salicylate and Procyanidin-Rich Stem Extracts of Gaultheria procumbens L. Inhibit Pro-Inflammatory Enzymes and Suppress Pro-Inflammatory and Pro-Oxidant Functions of Human Neutrophils Ex Vivo. Michel P, Granica S, Magiera A, Rosińska K, Jurek M, Poraj Ł, Olszewska MA.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s