Witamina ważna dla oczu

Niedokrwienie plamki gęstej w cukrzycy jest ściśle powiązane z niedoborem witaminy D – wskazują wyniki badania klinicznego przeprowadzonego przez okulistów w Egipcie. Witamina D może pomagać w zapobieganiu uszkodzeniom mikrokrążenia siatkówki w przebiegu retinopatii cukrzycowej – to kolejny wniosek z tej pracy.

Niedobór witaminy D został powiązany z progresją uszkodzenia siatkówki oka w przebiegu cukrzycy (retinopatii cukrzycowej), wciąż jednak nie jest znana dokładna rola tej witaminy w rozwoju makulopatii cukrzycowej (czyli uszkodzenia centralnej części siatkówki). Celem autorów było sprawdzenie, czy istnieje związek między zaopatrzeniem w witaminę D a tym powikłaniem okulistycznym. 

Makulopatia cukrzycowa to choroba plamki żółtej, czyli części siatkówki oka odpowiedzialnej za ostre widzenie centralne. Istotą makulopatii cukrzycowej jest uszkodzenie naczyń krwionośnych, co przyczynia się do wycieku płynu surowiczego lub nawet krwinek i może powodować miejscowy obrzęk. Skutkiem jest pogorszenie ostrości widzenia, zniekształcenia obrazu lub ciemne plamy przesłaniające pole widzenia. Choroba jest częstym powikłaniem cukrzycy i może prowadzić do trwałej utraty wzroku, jeśli nie jest właściwie leczona (leczenie obejmuje ścisłą kontrolę glikemii, laseroterapię, leki anty-VEGF lub operacje chirurgiczne).

Autorzy omawianego badania przebadali 68 pacjentów z cukrzycowym obrzękiem plamki: obok kompleksowego badania okulistycznego wykonano u nich angiografię-OCT (tomografia koherentna uwidaczniająca naczynia krwionośne) w celu oceny gęstości naczyń powierzchownych i głębokich oraz strefy beznaczyniowej dołka centralnego; oceniano także stężenia witaminy D w surowicy. Z uwagi na ryzyko zaburzeń oceny korelacji do badania nie włączano pacjentów z chorobą nerek, chorobami ziarniniakowymi ani osób suplementujących witaminę D.

Dołek centralny to środkowa część plamki żółtej, o średnicy około 1,5 mm. Odpowiada za najostrzejsze widzenie centralne i percepcję detali oraz kolorów. Strefa beznaczyniowa to jego centralny obszar, w którym nie ma naczyń krwionośnych: pozwala to światłu bezpośrednio docierać do fotoreceptorów (bez rozpraszania), dzięki czemu ostrość widzenia jest lepsza.

W badanej grupie poziom witaminy D wykazywał istotne dodatnie korelacje z gęstością naczyń powierzchownych i głębokich oraz ujemne korelacje z wielkością strefy beznaczyniowej. Dalsza analiza, w tym ocena możliwych czynników zakłócających, potwierdziła, że stężenie witaminy D może być ważnym predyktorem tych parametrów. Oznacza to, że witamina D może korzystnie wpływać na drobne naczynia siatkówki, potencjalnie wspierając jej ukrwienie. Z kolei mniejsza strefa beznaczyniowa oznacza lepszy stan centralnej części plamki gęstej, co sprzyja zachowaniu ostrości wzroku. 

Może to sugerować, że witamina D chroni mikrokrążenie siatkówki u chorych na cukrzycęi potencjalnie wspiera zdrowe widzenie centralne. Niezbędne są dalsze badania interwencyjne w celu potwierdzenia znaczenia witaminy D w rozwoju makulopatii cukrzycowej. 

Na podstawie

Khater AA, Elmohamady MN, Badr TI, Baz MM, Bayoumy ASM. Relation between vitamin D deficiency and diabetic maculopathy. Sci Rep. 2025 Jul 4;15(1):23922. doi: 10.1038/s41598-025-08941-z. PMID: 40615502; PMCID: PMC12227598.