W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Belgradzie (Serbia) przeprowadzono badanie oceniające skuteczność połączenia N-acetylocysteiny z propolisem w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP). 

Choroba ta jest najczęściej skutkiem wieloletniego palenia tytoniu. Dym tytoniowy powoduje stan zapalny skutkujący zniszczeniem ażurowej konstrukcji gronek skupiających pęcherzyki płucne, znacznie utrudniając przepływ powietrza w głębokich partiach płuc i wymianę gazową. Objawem są zwłaszcza narastająca latami duszność, nieustępujący kaszel z wytwarzaniem nadmiernej ilości wydzieliny. Choroba typowo przebiega z zaostrzeniami, czyli okresami, w których objawy silnie się nasilają. Ich przyczyną są najczęściej infekcje, ale także narażenie na zanieczyszczenia powietrza (dym tytoniowy, smog, dym z pożaru), a nawet refluks żołądkowo-przełykowy. 

Nie ma leczenia przyczynowego, najważniejszym elementem jest zaprzestanie palenia tytoniu. Terapia usiłuje zwolnić postęp choroby i zmniejszyć objawy (duszność dla przykładu jest jednym z najbardziej uciążliwych, przynoszących wyjątkowo duże cierpienie). W strategii leczniczej uwzględnia się próby zapobiegania, na różne sposoby, infekcjom (a więc i zaostrzeniom), z każdym bowiem poważnym zaostrzeniem czynność płuc staje się coraz gorsza. 

Wśród metod pofilaktycznych o możliwym zastosowaniu w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc znajdują się także nutraceutyki. Należą do nich m.in. N-acetylocysteina i propolis. Ta pierwsza ma zdolność rozrzedzania gęstego śluzu. Ułatwia to jego ewakuację wraz z zalegającymi mikroorganizmami. Obie substancje mają działanie przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Autorzy omawianej pracy przestestowali skuteczność połączenia dwóch strategii: 80 mg albo 160 mg propolisu oraz 600 lub 1200 mg N-acetylocysteiny stosowanych raz dziennie u 46 chorych z częstymi zaostrzeniami POChP (uwzględniono grupę kontrolną placebo). Leczenie stosowano przez 3 miesiące, a obserwacja trwała rok. Oczywiście oprócz testowanego produktu stosowano standardowe metody terapii zgodne z rekomendacjami (tzw. GOLD).

Do kolejnego zaostrzenia doszło u 53 proc. chorych z grupy placebo, 15 proc. w grupie mniejszych dawek i tylko u 7 proc. z grupy otrzymujących duże dawki propolisu i N-acetylocysteiny. Istotność statystyczną osiągnięła tylko ta ostatnia grupa. 

Wyniki tej pracy są spójne z innymi badaniami klinicznymi, w których obserwowano redukcję zaostrzeń POChP po podaniu dużych dawek N-acetylocysteiny. Szczególnie duża redukcja ryzyka stwierdzona w omawianej pracy może się brać z dołączenia do N-acetylocysteiny propolisu, to jednak trzeba potwierdzić w kolejnych badaniach klinicznych. 

Na podstawie

Buha I, Mirić M, Agić A, Simić M, Stjepanović M, Milenković B, Nagorni-Obradović L, Škodrić-Trifunović V, Ilić B, Popević S, Dimic-Janjic S, Ilić A. A randomized, double-blind, placebo-controlled study evaluating the efficacy of propolis and N-acetylcysteine in exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2022 Jul;26(13):4809-4815. doi: 10.26355/eurrev_202207_29206. PMID: 35856373.