Lekarze z USA przeprowadzili badanie kliniczne, w którym wykazali skuteczność przeciwmigrenową interwencji ukierunkowanej na zmianę zawartości kwasów omega-3 w diecie. 

Uczestnikami badania byli pacjenci przychodni akademickiego ośrodka zdrowia, znakomitą większość (blisko 90 proc. ze 182 osób) stanowiły kobiety. Dwie trzecie spełniało kryteria przewlekłej migreny. Ból głowy występował od 5 do nawet 20 dni w miesiącu. 

Interwencja dietetyczna, którą sprawdzano w tym badaniu, była trojakiego rodzaju: 

  • w pierwszej grupie zwiększono ilość rybich kwasów omega-3 (EPA i DHA) do 1,5 g dziennie, utrzymując stałą zawartość kwasu linolowego (z rodziny omega-6);
  • w drugiej grupie również zwiększono EPA i DHA, ale zmniejszono zawartość kwasu linolowego;
  • trzecia grupa (kontrolna) miała w diecie „zwykłą” (stosunkowo dużą) zawartość kwasu linolowego i „zwykłą” (stosunkowo małą) ilość kwasów omega-3. 

Jakby skomplikowanie to nie brzmiało, w istocie zamysł autorów był dość prosty i logiczny. Pierwsza grupa miała zwiększoną ilość kwasów o działaniu przeciwzapalnym (omega-3 ) oraz zwykłą zawartość kwasu omega-6 (prozapalnego), druga miała charakter jeszcze mocniej przeciwzapalny (oprócz dołożenia przeciwzapalnych omega-3 zmniejszono zawartość prozapalnego kwasu omega-6), a trzecia stanowiła pod względem składu tłuszczów typową dietę zachodnią, czyli o potencjale prozapalnym. 

Co ciekawe, we wszystkich trzech grupach zastosowano dietę o zmniejszonej kaloryczności; równolegle z dietą stosowano natomiast standardowe leczenie przeciwmigrenowe. 

Wyniki przemawiają na korzyść zmian zawartości tłuszczów w diecie:

  • w obu grupach, w których zmieniono skład diety, stwierdzono wzrost stężenia 17-HDHA (metabolit będący prekursorem dla oksylipin, związków o działaniu przeciwbólowym);
  • w obu grupach doszło do redukcji dni z bólem z migrnowym, w tym umiarkowanym do ciężkiego, oraz czasu trwania bólu – przy czym lepsze efekty uzyskiwano w grupie z ograniczeniem kwasu linolowego;
  • w grupie z ograniczeniem kwasu linolowego odnotowano zmniejszone zapotrzebowanie na leki przeciwbólowe.

Nie stwierdzono natomiast istotnej zmiany jakości życia, co sugeruje, że uzyskane zmiany były stosunkowo dyskretne. Mimo że ból uległ wyraźnej redukcji, co było widoczne w elektronicznych dzienniczkach, w których uczestnicy odnotowywali epizody migreny, nie wystarczyła ona do zauważenia ewidentnej poprawy jakości życia. Być może badanie powinno trwać dłużej, by doszło do zmiany percepcji pacjentów – i tak też sądzą autorzy, zwracając uwagę, że kwas linolowy utrzymuje się w organizmie bardzo długo (680 dni) i do jego wyeliminowania konieczne mogą być lata (!). 

Badanie to sugeruje, że u części chorych na migrenę skuteczna może być modyfikacja składu tłuszczów w diecie, ale też nie wystarczy jako jedyna interwencja – i nie da efektów szybko. Konieczne są dalsze prace wyjaśniające skuteczność badanych sposobów zapobiegania bólom migrenowym. Warto natomiast zauważyć, że wzbogacenie diety w kwasy omega-3 i ograniczenie prozapalnych omega-6 jest typową zdroworozsądkową zmianą nakierowaną na zdrowie naczyń, których skurcz (i zapalenie) odgrywa jakąś (wciąż niewyjaśnioną) rolę w migrenie.  

Na podstawie

Ramsden CE, Zamora D, Faurot KR, MacIntosh B, Horowitz M, Keyes GS, Yuan ZX, Miller V, Lynch C, Honvoh G, Park J, Levy R, Domenichiello AF, Johnston A, Majchrzak-Hong S, Hibbeln JR, Barrow DA, Loewke J, Davis JM, Mannes A, Palsson OS, Suchindran CM, Gaylord SA, Mann JD. Dietary alteration of n-3 and n-6 fatty acids for headache reduction in adults with migraine: randomized controlled trial. BMJ. 2021 Jun 30;374:n1448. doi: 10.1136/bmj.n1448. PMID: 34526307; PMCID: PMC8244542.