Wbrew pozorom mangostan nie ma zbyt wiele wspólnego z mango. Mangostan to owoc rosnącego na Dalekim Wschodzie tropikalnego drzewa Garcinia mangostana, ceniony za smak i za właściwości zdrowotne. Ze wstępnych badań wynika, że mogą obejmują one działanie antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe.

Mangostan jest drzewem dorastającym do wysokości 25 m, typowym dla Indonezji, Malezji, Tajlandii i Filipin. Owoce są okrągłe, ciemnofioletowe z białym miąższem. W smaku lekko kwaśne, słodkie, zyskały sobie nawet miano „Królowej owoców”. W tradycyjnej medycynie dalekowschodniej mangostan używano do leczenia bólu brzucha, biegunki, zakażonych i trudno gojących się ran, a także zapaleń pęcherza moczowego i rzeżączki [1, 2]. W ostatnich 10 latach mangostanem intensywnie zainteresowali się naukowcy.

Ksantony – główny biologicznie czynny składnik mangostanu

Jak się uważa, za właściwości prozdrowotne mangostanu odpowiadają przede wszystkim związki organiczne zwane ksantonami. Opisano ich kilkadziesiąt, przy czym stężenie w owocni osiągają znacznie większe niż w miąższu; do najważniejszych należą alfa-, beta- i gamma-mangostyna, garcynon D i gartanina [2]. Poza ksantonami mangostan zawiera flawonoidy, triterpenoidy, benzofenony i liczne inne związki.

Ksantony wchłaniają się z przewodu pokarmowego i są wykrywalne we krwi nawet po 24 godzinach, co pozwala przypuszczać, że działają dość długo już po jednorazowym spożyciu [3, 4].

Właściwości antynowotworowe mangostanu

W badaniach przedklinicznych stwierdzono, że ksantony mają działanie antynowotworowe w stosunku do komórek:

  • raka prostaty [5];
  • glejaka wielopostaciowego [6];
  • raka jelita grubego [7, 10];
  • raka skóry [8];
  • raka piersi [9]
  • raka trzustki [12]
  • raka żołądka [13]
  • białaczki limfoblastycznej [14]
  • raka dróg żółciowych [16].

Naukowcy obserwują, że ksantony z mangostanu in vivo działają antynowotworowo na drodze licznych mechanizmów: hamują cykl komórkowy, zmniejszają gęstość mikrokrążenia w okolicy guzów nowotworowych (utrudniają tym samym komórkom nowotworowym czerpanie z krwi substancji odżywczych), aktywują kaspazy, hamują wzrost guza, nasilają apoptozę, zmniejszają masę guza i hamują zdolność do tworzenia przerzutów [3]. Japończycy zauważyli, że jeden z ksantonów mangostanu, alfa-mangostyna wzmaga działanie klasycznego leku antynowotworowego, 5-fluorouracylu [11].

 

Właściwości antyoksydacyjne mangostanu

Mangostan zawiera silne antyoksydanty, przez co może zapobiegać wielu chorobom, w rozwoju których uczestniczą wolne rodniki. Proantocyjanidy izolowane z mangostanu są o 70% skuteczniejszymi wymiataczami wolnych rodników niż analogiczne związki z czerwonych winogron, kory sosnowej czy analog witaminy E [15]. Wyciąg z mangostanu okazał się skutecznie chronić komórki przed uszkodzeniami DNA przez wolne rodniki pochodzące z H2O2 [24]. Pewne dane wskazują, że przeciwutleniające właściwości mangostanu mogą pełnić rolę neuroprotekcyjną, zabezpieczając przed toksynami takimi jak ołów [31] czy neurotoksycznością silnego leku antynowotworowego – doksorubicyny [30].

Właściwości przeciwzapalne i immunomodulacyjne mangostanu

Mangostan zmniejsza stężenie białka C-reaktywnego mierzonego metodą o wysokiej czułości (hs-CRP) [17-19] (białko to jest powszechnie wykorzystywanym w medycynie wskaźnikiem obecności przewlekłego stanu zapalnego). W badaniu z udziałem zdrowych ochotników mangostan zwiększał wskaźniki aktywności układu odpornościowego [18]. W innym badaniu odkryto, że składnik mangostanu izogarcynol wykazuje właściwości immunosupresyjne, hamując aktywację limfocytów T i szlak kalcyneuryny (wykorzystywany w medycynie m.in. do hamowania procesu odrzucania przeszczepów) [19]. Z kolei u osób z zapaleniem przyzębia mangostan w żelu po 3 miesiącach stosowania poprawił wyniki leczenia dentystycznego, m.in. pod względem ryzyka krwawienia z dziąseł czy głębokości kieszonek dziąsłowych [20].

Właściwości przeciwzakaźne mangostanu

Ksantony mangostanu wykazały silne właściwości hamujące wzrost gronkowca złocistego, w tym jego odmiany metycylinoopornej (MRSA) [21] (jest to bakteria oporna na wiele antybiotyków, koszmar zwłaszcza lecznictwa szpitalnego). W tym badaniu in vitro aktywność przeciwbakteryjna alfa-mangostyny  była nawet większa niż silnego antybiotyku wankomycyny, a połączenie obu substancji działało synergistycznie. Podobny efekt obserwowano po połączeniu alfa-mangostyny z gentamycyną w stosunku do paciorkowców kałowych opornych na wankomycynę [22]. Wykazano także skuteczne działanie ksantonów mangostanu przeciwko prątkom gruźlicy [23], Streptococcus mutans [25] oraz Propionibacterium acnes [26] (patogenu będącego przyczyną trądziku).

Ksantony z mangostanu skutecznie hamowały wzrost niektórych grzybów [27], zarodźca malarii [28], obserwowano nawet ich wpływ na hamowanie proteazy wirusa HIV [29].

 

Zamiast podsumowania

Mangostan jest tradycyjnym lekiem wykorzystywanym w medycynie chińskiej i jak widać, naukowcy znajdują w nim liczne związki o interesującym działaniu biologicznym, które mogą mieć istotne aplikacje prozdrowotne. Należy mieć na uwadze, że nie ma wystarczającej ilości rygorystycznych badań z udziałem ludzi, by dać się skusić na zastąpienie mangostanem zarejestrowanych leków. Warto jednak zwrócić uwagę na niewielką toksyczność mangostanu, co w świetle przytoczonych tu właściwości czyni go atrakcyjnym elementem medycyny komplementarnej.

 

Piśmiennictwo

1. Food Chem Toxicol. 2008 Oct;46(10):3227-39. Medicinal properties of mangosteen (Garcinia mangostana). Pedraza-Chaverri J, Cárdenas-Rodríguez N, Orozco-Ibarra M, Pérez-Rojas JM.
2. Phytother Res. 2009 Aug;23(8):1047-65. Garcinia mangostana L.: a phytochemical and pharmacological review. Obolskiy D, Pischel I, Siriwatanametanon N, Heinrich M.
3. Nutrients. 2013 Aug; 5(8): 3163–3183. Biological Activities and Bioavailability of Mangosteen Xanthones: A Critical Review of the Current Evidence. Fabiola Gutierrez-Orozco and Mark L. Failla
4. J Nutr. 2012 Apr;142(4):675-80. Xanthones in mangosteen juice are absorbed and partially conjugated by healthy adults. Chitchumroonchokchai C, Riedl KM, Suksumrarn S, Clinton SK, Kinghorn AD, Failla ML.
5. Carcinogenesis. 2012 Feb; 33(2):413-9. α-Mangostin, a xanthone from mangosteen fruit, promotes cell cycle arrest in prostate cancer and decreases xenograft tumor growth. Johnson JJ, Petiwala SM, Syed DN, Rasmussen JT, Adhami VM, Siddiqui IA, Kohl AM, Mukhtar H
6. J Agric Food Chem. 2011 Mar 9;59(5):2086-96. α-Mangostin, a dietary xanthone, induces autophagic cell death by activating the AMP-activated protein kinase pathway in glioblastoma cells. Chao AC, Hsu YL, Liu CK, Kuo PL
7. BMC Complement Altern Med. 2012 Jul 20;12:104. In vitro and in vivo anti-colon cancer effects of Garcinia mangostana xanthones extract. Aisha AF, Abu-Salah KM, Ismail Z, Majid AM.
8. Biomed Pharmacother. 2017 Aug;92:672-680. α-Mangostin inhibits DMBA/TPA-induced skin cancer through inhibiting inflammation and promoting autophagy and apoptosis by regulating PI3K/Akt/mTOR signaling pathway in mice. Wang F, Ma H, Liu Z, Huang W, Xu X, Zhang X.
9. Int J Oncol. 2016 May;48(5):2155-65. Antiproliferative and apoptosis induction of α-mangostin in T47D breast cancer cells. Kritsanawong S, Innajak S, Imoto M, Watanapokasin R.
10. Asian Pac J Cancer Prev. 2004 Oct-Dec;5(4):433-8. Inhibitory effects of crude alpha-mangostin, a xanthone derivative, on two different categories of colon preneoplastic lesions induced by 1, 2-dimethylhydrazine in the rat. Nabandith V, Suzui M, Morioka T, Kaneshiro T, Kinjo T, Matsumoto K, Akao Y, Iinuma M, Yoshimi N.
11. Int J Mol Sci. 2008 Mar;9(3):355-70. Anti-cancer effects of xanthones from pericarps of mangosteen. Akao Y, Nakagawa Y, Iinuma M, Nozawa Y.
12. Antioxid Redox Signal. 2014 Aug 10; 21(5): 682–699. α-Mangostin: A Dietary Antioxidant Derived from the Pericarp of Garcinia mangostana L. Inhibits Pancreatic Tumor Growth in Xenograft Mouse Model. Bilal Bin Hafeez, Ala Mustafa, Joseph W. Fischer, Ashok Singh, Weixiong Zhong, Mohammed Ozair Shekhani, Louise Meske, Thomas Havighurst, KyungMann Kim, Ajit Kumar Verma
13. Acta Pharmacol Sin. 2014 Aug; 35(8): 1065–1073. α-Mangostin suppresses human gastric adenocarcinoma cells in vitro via blockade of Stat3 signaling pathway. Tao Shan, Xi-juan Cui, Wei Li, Wan-run Lin, Hong-wei Lu, Yi-ming Li, Xi Chen, Tao Wu
14. Mol Cancer Ther. Mol Cancer Ther. 2010 Nov; 9(11): 2869–2878. The synthetic caged Garcinia xanthone cluvenone induces cell stress and apoptosis and has immune modulatory activity. Ayse Batova, Diego Altomare, Oraphin Chantarasriwong, Kari L. Ohlsen, Kim E. Creek, You-Chin Lin, Amy Messersmith, Alice L. Yu, John Yu, Emmanuel A. Theodorakis
15. J Agric Food Chem. 2007 Sep 19;55(19):7689-94. Oligomeric proanthocyanidins from mangosteen pericarps. Fu C, Loo AE, Chia FP, Huang D.
16. Asian Pac J Cancer Prev. 2017 Mar 1;18(3):707-713. In Vitro and In Vivo Inhibitory Effects of α-Mangostin on Cholangiocarcinoma Cells and Allografts. Aukkanimart R, Boonmars T, Sriraj P, Sripan P, Songsri J, Ratanasuwan P, Laummaunwai P, Boueroy P, Khueangchaingkhwang S, Pumhirunroj B, Artchayasawat A, Boonjaraspinyo S, Wu Zh, Hahnvajanawong Ch, Vaeteewoottacharn K, Wongkham S.
17. Nutr J. 2009 Oct 20;8:48. Evaluation of Mangosteen juice blend on biomarkers of inflammation in obese subjects: a pilot, dose finding study. Udani JK, Singh BB, Barrett ML, Singh VJ.
18. J Med Food. 2009 Aug;12(4):755-63. Effect of a mangosteen dietary supplement on human immune function: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Tang YP, Li PG, Kondo M, Ji HP, Kou Y, Ou B.
19. Food Sci Nutr. 2015 Jul; 3(4): 342–348. Daily consumption of a mangosteen-based drink improves in vivo antioxidant and anti-inflammatory biomarkers in healthy adults: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Zhuohong Xie, Marsha Sintara, Tony Chang, Boxin Ou
20. Complement Ther Med. 2008 Oct;16(5):262-7. Topical application of Garcinia mangostana L. pericarp gel as an adjunct to periodontal treatment. Rassameemasmaung S, Sirikulsathean A, Amornchat C, Maungmingsook P, Rojanapanthu P, Gritsanaphan W.
21. J Pharm Pharmacol. 1996 Aug;48(8):861-5. Antibacterial activity of xanthones from guttiferaeous plants against methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Iinuma M, Tosa H, Tanaka T, Asai F, Kobayashi Y, Shimano R, Miyauchi K.
22. Phytomedicine. 2005 Mar;12(3):203-8. Antibacterial activity of alpha-mangostin against vancomycin resistant Enterococci (VRE) and synergism with antibiotics. Sakagami Y, Iinuma M, Piyasena KG, Dharmaratne HR.

23. Chem Pharm Bull (Tokyo). 2003 Jul;51(7):857-9. Antimycobacterial activity of prenylated xanthones from the fruits of Garcinia mangostana. Suksamrarn S, Suwannapoch N, Phakhodee W, Thanuhiranlert J, Ratananukul P, Chimnoi N, Suksamrarn A.
24. Evid Based Complement Alternat Med. 2016; 2016: 3430405. DNA Protection against Oxidative Damage Using the Hydroalcoholic Extract of Garcinia mangostana and Alpha-Mangostin. Ronaldo Carvalho-Silva, Alanna Cibelle Fernandes Pereira, Rúbens Prince dos Santos Alves, Temenouga N. Guecheva, João A. P. Henriques, Martin Brendel, Cristina Pungartnik, Fabrício Rios-Santos
25. PLoS One. 2014; 9(10): e111312. α-Mangostin Disrupts the Development of Streptococcus mutans Biofilms and Facilitates Its Mechanical Removal. Phuong Thi Mai Nguyen, Megan L. Falsetta, Geelsu Hwang, Mireya Gonzalez-Begne, Hyun Koo
26. AAPS PharmSciTech. 2014 Apr; 15(2): 306–316. Physicochemical Properties and Anti-Propionibacterium acnes Activity of Film-Forming Solutions Containing Alpha-Mangostin-Rich Extract. Rathapon Asasutjarit, Papassara Larpmahawong, Asira Fuongfuchat, Vipaporn Sareedenchai, Sukitaya Veeranondha
27. J Nat Prod. 1997 May;60(5):519-24. Evaluation of the antifungal activity of natural xanthones from Garcinia mangostana and their synthetic derivatives. Gopalakrishnan G, Banumathi B, Suresh G.
28. Curr Med Chem. 2005;12(21):2539-49. Xanthones as antimalarial agents: discovery, mode of action, and optimization. Riscoe M, Kelly JX, Winter R.
29. Planta Med. 1996 Aug;62(4):381-2. Active constituents against HIV-1 protease from Garcinia mangostana. Chen SX, Wan M, Loh BN.
30. Neuroscience. 2011 Feb 23; 175: 292–299. DOXORUBICIN-INDUCED CENTRAL NERVOUS SYSTEM TOXICITY AND PROTECTION BY XANTHONE DERIVATIVE OF GARCINIA MANGOSTANA. J. Tangpong, S. Miriyala, T. Noel, C. Sinthupibulyakit, P. Jungsuwadee, D. K. St. Clair

31. Food Chem Toxicol. 2014 Aug;70:151-6. doi: Neuroprotective effects of xanthone derivative of Garcinia mangostana against lead-induced acetylcholinesterase dysfunction and cognitive impairment. Phyu MP, Tangpong J.
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691514002178

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s